فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مساجد از برجسته‌ترین مظاهر معماری اسلامی و تجلیِ زیبایی‌شناسانه از تعامل هنر و معماری اسلامی در ادوار مختلف محسوب می‌شوند؛ بنابراین، مساجد و ابنیۀ مذهبی و دینی در خلق ابداعات و نوآوری‌های هنرمندانه و معمارانۀ پس از اسلام، پیوسته رکن بی‌بدیل بازشناسی سبک‌های هنری و معماری شناخته می‌شدند. از این منظر، سبک معماری عصر تیموری را می‌توان از جمله دوره‌های برجسته و درخشان هم‌آواییِ بی‌نظیر هنر و معماری اسلامی دانست و مسجد گوهرشاد را محصول و شاهکار تلفیق و انطباق هنرمندانۀ عناصر کالبدی معماری و تزئینات و آرایه‌های هنری این دوره برشمرد که به شکل بی‌نظیری علاوه‌ بر تجسم معماری بومیِ مبتنی بر اقتضائات زمانی- مکانی آن روزگار، فضایی روحانی و عرفانی و منحصر‌به‌فرد را برپا ساخته که با گذشت سال‌ها، همچنان به‌عنوان یک اثر بی‌بدیلِ هنرمندانه و معمارانه از عصر تیموری به یادگار مانده است. بنابراین هدف پژوهش، درکی تطبیقی از برهم‌کنش و هم‌آوایی عناصر کالبدیِ معماری از سویی و تزئینات و آرایه‌های هنری از سوی دیگر در مسجد گوهرشاد مشهد می‌باشد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که معماران ایرانی این اثر توانسته‌اند با ایجاد هماهنگی و تعامل مناسب میان هنر و معماری در بنا و با تکیه بر اندیشه‌ها و باورهای عرفانی در کنار بهره‌گیری از علوم زمانه و ابداع روش‌های نوآورانه در ساخت و تزئینات، اثری ارزشمند را با کیفیت‌های زیبایی‌شناسانۀ درخور توجه و واجد فضایی روحانی و عرفانی بنا کنند که به بهترین وجه، نمایندۀ روزگار خویش است.