ارزیابی اثرات نور مصنوعی بر برخی شاخصهای گیاه در طراحی و ساخت یک کارخانه گیاهی مقیاس کوچک
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
2 گروه مکانیک بیوسیستم، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
3 گروه مکانیک بیوسیستم، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
4 گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
doi
10.22067/jam.2022.73522.1070چکیده
تولید مواد غذایی در محیط شهری راهکار مناسبی برای بهکارگیری فضاهای بلااستفاده میباشد. هدف اصلی این پژوهش طراحی و ساخت یک کارخانه گیاهی مجهز به نور مصنوعی جهت استفاده در مناطق شهری میباشد. از آنجا که تامین نور مناسب از مهمترین ویژگیهای تاثیرگذار بر کارایی یک کارخانه گیاهی محسوب میشود، تعداد 8 تیمار نوری (B=1, G=0, R=2)، (R=2, G=1, B=0)، (R=1, G=0, B=2)، (R=0, G=1, B=2)، (R=1, G=1, B=1)، (R=0, G=0, B=1)، (R=1, G=0, B=0) و نور خورشید بهعنوان شاهد و در سه تکرار مورد آزمایش قرار گرفت. گیاه مورد استفاده تربچه با نام علمی Raphanus sativus بود که پس از 5 هفته برداشت شد و پارامترهای مختلفی از قبیل کلروفیل، وزن تر و خشک، قند و طول گیاه اندازهگیری گردید. بیشترین میزان کلروفیل a 0.964 و کمترین مقدار آن 0.318 میلیگرم بر گرم وزن تر برگ ثبت شد که بهترتیب برای تیمارهای (B1, G0, R2) و (R1, G0, B0) بهدست آمد. بیشترین و کمترین مقدار کلروفیل b نیز بهترتیب مربوط به تیمار (R2, G0, B1) با مقدار 0.666 و تیمار (R1, G0, B0) با مقدار 0.229 میلیگرم بر گرم وزن تر بود. بیشترین و کمترین مقدار کارتنوئید نیز بهترتیب مربوط به تیمار (R2, G1, B0) با مقدار 74.75 میلیگرم بر گرم وزن تر برگ و تیمار (R1, G0, B0) با مقدار 30.6 میلیگرم بر گرم وزن تر برگ بود. بیشترین میزان قند 0.717 و کمترین مقدار آن 0.02 میکروگرم بر گرم وزن خشک برگ ثبت شد که بهترتیب برای تیمارهای (B1, G0, R2) و (R1, G0, B0) بهدست آمد. همچنین بالاترین وزن تر و خشک گیاه مربوط به تیمار (R2, G0, B1) با مقادیر 0.27 گرم و 0.014 گرم و کمترین آن مربوط به تیمار (R1, G0, B0) بود که بهترتیب 0.155 و 0.007 گرم ثبت شدند. اما تیمارها بر طول گیاه تاثیر نداشتند و اختلاف معنیداری مشاهده نشد. نتایج نشان داد که ترکیب نوری (R2, G0, B1) مناسبترین تیمار در سامانه طراحی شده بود.