طراحی مدل مدیریت منابع انسانی پایدار در صنعت بانکداری ایران

نویسندگان

1 دانشیار، گروه بازاریابی و توسعه بازار، دانشکده مدیریت کسب و کار، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه مدیریت، عملیات و علوم تصمیم، دانشکدگان مدیریت دانشگاه تهران؛ تهران؛ ایران

3 دانشیار، گروه رهبری و سرمایه انسانی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، پردیس بین‌المللی کیش، دانشگاه تهران، کیش، ایران.

doi
10.22034/qjimdo.2025.499165.1732
چکیده

زمینه و هدف: پایداری به عنوان رویکردی استراتژیک، امکان ارائه راه‌حل‌های نوآورانه برای تضمین بقای بلندمدت سازمان‌ها و سیستم‌های اقتصادی را فراهم می‌کند، به‌گونه‌ای که سلامت جامعه و رفاه مردم نیز حفظ شود. در این میان، مدیریت منابع انسانی نقش محوری در تحقق اهداف پایداری سازمانی ایفا می‌کند. این مطالعه با هدف ارائه یک چارچوب مفهومی و شناسایی مقولات کلیدی، به طراحی مدل مدیریت منابع انسانی پایدار در صنعت بانکداری ایران  به‌ویژه بانک‌های خصوصی  می‌پردازد. روش‌شناسی: در این پژوهش، ابتدا با ترسیم نقشه ادبیاتی نوگرا، تلاش شده است تا با بررسی دقیق عوامل مختلف و از زوایای گوناگون، مقولات اصلی که زمینه‌ساز چارچوب نظری در مدیریت منابع انسانی پایدار هستند، شناسایی شود. روش تحقیق این پژوهش ترکیبی بوده و بر اساس رویکرد پیاز ساندرز تطبیق داده شده است. پژوهش در سه فاز اجرا شده و در نهایت به ارائه مدل مربوطه منتهی گردیده است. یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که مدل‌های مفهومی متعددی برای مدیریت منابع انسانی پایدار ارائه شده است، اما به دلیل نوپایی این رویکرد، هنوز مدل‌های تخصصی و کاربردی برای صنایع مختلف توسعه نیافته‌اند. این خلا باعث شده است که تجویز مدل‌ها برای صنایع مختلف غالباً بدون توجه به تفاوت‌های ماهوی و ساختاری این صنایع صورت گیرد. پژوهش حاضر، با شناسایی این شکاف میان مدل‌های مفهومی و مدل‌های کاربردی، به مقوله‌سازی و ارائه یک چارچوب و مدل جامع برای مدیریت منابع انسانی پایدار در صنعت بانکداری ایران می‌پردازد. نتیجه‌گیری: مدیریت منابع انسانی پایدار، با بهره‌گیری از فرآیندها و زیرسیستم‌های منابع انسانی و به‌کارگیری دانش و تجربه متخصصان این حوزه، می‌تواند زمینه‌ساز تحقق پایداری در سازمان‌ها، به‌ویژه در شرایط کنونی صنعت بانکداری، شود و نقش مؤثری در تأمین نیازهای همه ذی‌نفعان ایفا کند. مقولات شناسایی‌شده در این تحقیق، که شامل مولفه‌های قابل توسعه و شاخص‌های قابل اندازه‌گیری هستند، نقش کلیدی در رشد فردی، تیمی و سازمانی ایفا می‌کنند و در نهایت به تحقق نتایج مثبت و افزایش سودآوری در صنعت بانکداری منجر خواهند شد.