فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گفته شده که پایه و تأسیس زیبایی شناسی مدرن را در فلسفة نقادی کانت باید جستجو کرد, اگر چه قبل از او در آثار متفکرانی چون بومگارتن, هاچسون یا شافستبری نیز می‌‌توان رگه‌هایی از تأملات زیباشناختی را ملاحظه کرد. با در نظر گرفتن اینکه در این عرصه همانند سایر عرصه‌های اندیشه کانت نوعی تحول و تطور تدریجی دیده می‌شود, ولی با استناد به سومین نقد کانت, طرح و تبیین پرسش اصلی او, نحوه ورود به حوزه مباحث و جستجوی استعلایی یا مبادی ضروری و کلی احکام ذوقی, پژوهشی حائز اهمیت است. نظر به‌اینکه در حوزه زیبایی شناسی کانت, صورت احکام ـ یعنی احکام ذوقی ـ بر اساس چهار وجهه نظر کیفیّت, کمیت, نسبت و جهت بررسی می‌شود, ظاهراً ابداع کانت چندان برجسته نیست, ولی در واقع با ورود کانت در عرصه بحث و ارزیابی «امر والا» و یافتن مبادی آن در نسبت با قوای شناسایی و توجیه شرایط و متعلقات آن, هرچند مسبوق به تأملات کسانی چون «لونگنیوس» است, ولی پردازش و نتایج حاصل از تأمل کانت در این زمینه و تمایزاتی که در این باب عرضه می‌دارد کاملاً بدیع ـ و البته بحث برانگیز ـ است. در این مقاله تلاش می‌شود ضمن مرور اجمالی موضوع و طرح ملاحظات برخی مفسران کانت, به نتایج حاصل از پژوهش وی نیز نظری افکنده شود.