مطالعه‌ای کیفی از الگوی پیشران‌ها و پیامدهای مدیریت استعداد در سازمان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، پردیس بین المللی کیش، دانشگاه تهران، کیش،ایران

2 استاد گروه مدیریت بازرگانی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 استاد گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/qjimdo.2025.494708.1728
چکیده

زمینه و هدف: مدیریت استعداد به‌عنوان یکی از فرآیندهای استراتژیک در سازمان‌ها، نقش مهمی در شناسایی، جذب، توسعه و حفظ کارکنان کلیدی ایفا می‌کند. با افزایش رقابت در بازارهای جهانی و تغییرات سریع محیطی، سازمان‌ها به‌دنبال شناسایی پیشران‌های مؤثر بر مدیریت استعداد و پیامدهای آن هستند تا بتوانند به مزیت رقابتی پایدار دست یابند. بر این اساس، این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل کیفی پیشران‌های مؤثر بر مدیریت استعداد و بررسی پیامدهای آن در سازمان‌ها انجام شده است. روش‌شناسی: در این پژوهش از روش کیفی و راهبرد تحلیل ممضون استفاده شد. جامعه آماری پژوهش شامل 20 نفر از مدیران و خبرگان صنعت پتروشیمی بود که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند و مصاحبه‌های نیمه ساختار یافته با آن‌ها انجام شد. تحلیل داده‌های پژوهش از طریق کدگذاری در قالب سه دسته مضامین پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر انجام شد. یافته‌ها: بر اساس تحلیل داده‌های پژوهش، عناصر مدیریت استعداد در سه حوزه اصلی دسته‌بندی شد؛ پیشرانه‌های مدیریت استعداد (شامل فرهنگ سازمانی، پیوند با استراتژی سازمانی، تشکیل خزانه استعداد، استفاده از فن‌آوری، سیاست‌های جذب و استخدام، و تنوع و شمول)، فرایندهای مدیریت استعداد (شامل شناسایی و جذب استعدادها، مدیریت عملکرد، جانشین‌پروری، نگهداشت استعداد، رشد و توسعه استعداد، و آموزش استعدادها)، و پیامدهای مدیریت استعداد (شامل توازن کار و زندگی، افزایش رضایت شغلی، کاهش ترک شغل، و بهبود عملکرد سازمانی). نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش بر اهمیت تدوین راهبردهای جامع مدیریت استعداد تأکید می‌کند که نه‌تنها جذب و نگهداشت نیروهای توانمند را تضمین می‌کند، بلکه از طریق توسعه ظرفیت‌های داخلی، زمینه تحقق اهداف سازمانی را نیز فراهم می‌سازد. ازاین‌رو، به مدیران و سیاست‌گذاران توصیه می‌شود تا با شناسایی و تقویت پیشران‌های کلیدی و کاهش موانع موجود، مسیر بهبود عملکرد و پایداری سازمانی را هموار سازند.