فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از آراء ملاصدرا در مسئله علم و ادراک قیام صدوری ادراکات حسی و خیالی است. وی معتقد است نسبت نفس به ادراکات حسی و خیالیش, نسبت جاعل به مجعولش است. در نظر او نفس این دو دسته از صور ادراکی را ایجاد و ابداع می‌‌کند. در این خصوص لازم است دو مسئله بررسی شود: اولاً, جایگاه این مسئله در نظام فلسفی ملاصدرا, خصوصاً در نسبت با کل نظریه او در باب ادراک نیازمند تبیین است؛ ثانیاً, ملاصدرا مانند سایر فلاسفه اسلامی علم را اکتسابی می‌داند. از آن جا که فاقد شیء نمی‌تواند معطی آن باشد و از طرفی نفس با ادراک هر صورتی واجد آن می‌‌شود, با این پرسش مواجه می‌‌شویم که نفس چگونه می‌تواند علت و جاعل صور ادراکی باشد. پی‌گیری این مسئله در آثار ملاصدرا مشخص می‌‌کند آنچه غالباً به‌عنوان نظریه ادراک ملاصدرا فهمیده و ارائه می‌‌شود به صورتی است که تبیین اظهارات گوناگون و متفاوت ملاصدرا در باب ادراک و جمع بین آنها را دشوار و بلکه ناممکن می‌نماید. دراین مقاله تلاش می‌‌شود تبیین دیگری از نظریه ملاصدرا ارائه گردد و نشان داده شود نکته اساسی این نظریه عمدتاً مورد توجه نبوده است. سپس بر اساس تبیینی که از ادراک, صورت می‌‌گیرد مسئله مربوط به قیام صدوری پاسخ داده شود.