سنجش پایداری بازآفرینی بافت‌های فرسوده شهری(مطالعه موردی: محله آبکوه در شهر مشهد)

نویسندگان

1 گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

2 دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

doi
10.22034/jgk.2024.331060.1033
چکیده

نتایج اعمال سیاست‌های بازآفرینی در حوزه ساماندهی بافت‌های فرسوده، نیاز به سنجش پایداری آن را ضروری ساخته است. بنابراین هدف از پژوهش حاضر، شناخت عوامل مؤثر بر پایداری بازآفرینی بافت‌های فرسوده شهری و ارزیابی آن در محله آبکوه می‌باشد. ابتدا از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و کاربست روش تحلیل محتوا، مدل نظری اولیه پژوهش تدوین گردید، سپس جهت اعتبارسنجی آن از تکنیک دلفی بهره گرفته شد. بدین ترتیب 32 شاخص سنجش پایداری بازآفرینی شهری در 5 مؤلفه اقتصادی، کالبدی، فعالیتی-خدماتی، اجتماعی-فرهنگی و زیست محیطی بدست آمد. در مرحله بعد، شاخص‌های سنجش پایداری به شیوه پیمایشی در محدوده مورد مطالعه مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفت. جامعه پژوهش حاضر را کلیه ساکنان محله آبکوه تشکیل دادند که از آن میان تعداد 355 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده به عنوان نمونه پژوهش انتخاب گردید. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که در فرآیند بازآفرینی بافت فرسوده محله آبکوه، تمامی مؤلفه‌های پایداری در شرایط ناپایدار خود قرار دارند که در این میان مؤلفه‌های اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی، کالبدی، فعالیتی-خدماتی و زیست محیطی به ترتیب دارای بیشترین تا کمترین میزان ناپایداری می‌باشند. همچنین شاخص‌های دستیابی به پایداری در فرآیند بازآفرینی بافت فرسوده آبکوه ارزیابی و اولویت‌بندی گردید که از این میان شاخص‌های «حفظ تعادل بازار مسکن» در مؤلفه اقتصادی، «نفوذ پذیری» در مؤلفه کالبدی، «سازگاری کاربری» در مؤلفه فعالیتی-خدماتی، «مشارکت پذیری» در مؤلفه اجتماعی-فرهنگی و «دسترسی به فضای سبز» در مؤلفه زیست محیطی از بیشترین اولویت برخوردار می‌باشد.