فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

واژۀ «رجع» در آیۀ «وَالسَّمَاءِ ذَاتِ الرَّجْع‌» از واژگانی است که مفسران و مترجمان فارسی و لاتین قرآن معنای واحدی از آن ارائه نداده‌اند. باران؛ گردش خورشید، ماه و ستارگان؛ ملائکه؛ و روح از معانی گفته‌شده برای این واژه در تفاسیر است و باران و گردش ستارگان دو معنای گفته‌شده در ترجمه‌ها. این پژوهش با روش تاریخی‌ــ‌‌‌تحلیلی به بررسی علل اختلافات معنای رجع پرداخته و با روش معناشناسی نوین و روابط جانشینی اقدام به حل مشکل کرده است. بررسی منابع لغوی، سیر تفاسیر و تحلیل روایات نشان می‌دهد که برخی از واژه‌پژوهان و مفسران در معنایابی این واژه به خطا رفته‌اند. با توجه به این‌که روایات در این موضوع از نظر سند اشکال دارند و خود آن‌ها در ارائۀ معنای این واژه با هم اختلاف دارند، ترجیح آن‌ها مشکل است. همچنین، منابع لغت نیز نتوانسته است از اختلاف دیدگاه‌ها جلوگیری کند. از این رو، در نوشتار پیش‌رو، با کاربست روابط جانشینی و با توجه به معناشناسی دو آیۀ مشابه از سورۀ ذاریات و بروج، مشکل ترجیح روایات حل و معنای درست ارائه شده‌ است.