واکاوی تطبیقی پیامدهای عدالت جنسیتی در نظریهپردازی مفسران فمینیسم اسلامی با تأکید بر آرای علامه طباطبایی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدرسی معارف اسلامی، گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
2 استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشکدۀ الهیات، حقوق و معارف اسلامی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
doi
10.22091/ptt.2024.9938.2275چکیده
مفسران فمینیست، با توجه به اصل برابری جنسیتی، به تفسیر آیات مربوط به زنان پرداختهاند تا برابریطلبی قرآن را از طریق تفاسیر جایگزین نشان دهند. عدالت جنسیتی، از منظر نظریهپردازان فمینیسم اسلامی بهمعنای برابری زن و مرد در تقسیم وظایف، مسئولیتها، حقوق اجتماعی، اقتصادی و سیاسی است. اما از دیدگاه علامه طباطبایی تفاوت ذاتی بین موجوداتْ لازمۀ نظام علت و معلول است که زن و مرد هم از این قانون مستثنا نیستند؛ لذا براساس اصل تفاوت ذاتی بین زن و مرد، احکامی متمایز جهت حفظ مصالح اجتماعی وضع شده است. بنابراین، عدالت جنسیتی بهمعنای تساوی زن و مرد نیست. این مطالعه در صدد بیانِ پیامدهای دیدگاه نظریهپردازان فمینیسم اسلامی در ارائۀ معنای عدالت جنسیتی است که با اشاره به نظریات فمینیستهای مسلمان در آیات مربوط به زنان، به این پیامدها پرداخته شده است. انگارۀ مردسالار بودن تفاسیر، شرک در تبعیض جنسیتی، تفسیری فراتر از متن، محدود نمودن آیات به عصر نزول از جمله پیامدهای تفاسیر فمینیستی است که با تأکید بر آرای علامه طباطبایی در این نوشتار نقد و بررسی میشود.