فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خداوند متعال در آیۀ ۱۴۳ سورۀ بقره عده‌ای را شاهد بر اعمال انسان‌ها معرفی می‌کند. در این‌که آیا مقام شهادت بر اعمال، همچون نبوت و امامت، مقام انحصاری پیامبران و امامان معصومان (ع) است یا نصیب اصحاب و شاگردان خاص امامان (ع) نیز خواهد شد، میان مفسران اختلاف‌نظر وجود دارد. علامه طباطبایی رابطۀ میان مقام شهادت بر اعمال مردم و عصمت را تساوی دانسته و معتقد است که شهادت بر اعمال مردم مختص معصومان است. در مقابل آیت‌الله جوادی آملی این رابطه را عموم و خصوص مطلق می‌داند و مصادیق شاهدان بر اعمال مردم را اعم از معصومان معرفی می‌کند. روشن است که وقتی می‌توان از این آیه به‌عنوان یکی از ادلۀ عصمت استفاده کرد که میان عصمت و مقام شهادت، رابطۀ تساوی حاکم باشد و در غیر این صورت، از ادلۀ عصمت محسوب نخواهد شد. در مطالعۀ حاضر با روش تفسیر تطبیقی به بررسی دیدگاه علامه طباطبایی و آیت‌الله جوادی آملی پرداخته‌ایم و بعد از طرح و بررسی ادلۀ هر دو مفسر، نشان داده‌ایم که با توجه به اطلاق مفاد آیات شهادت بر اعمال، که ظهور در شهادت بر همۀ اعمالِ همۀ امت‌ها دارند، دیدگاه علامه طباطبایی ترجیح دارد.