تفسیر تطبیقی مرجع ضمیر آیۀ ۵۰ سورۀ فرقان

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه یاسوج، ایران

2 استادیار، گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

doi
10.22091/ptt.2024.8980.2268
چکیده

در مواردی از آیات قرآن کریم، دربارۀ مرجع برخی از ضمایر اختلاف‌نظر وجود دارد و همین باعث تفاسیر مختلف از برخی آیات شده است. دربارۀ مرجع ضمیر «ه» در «صرفناه» در آیۀ ۵۰ سورۀ فرقان، میان مفسران اختلاف‌نظر وجود دارد. گروهی با توجه به آیات قبل و بعد، مرجع ضمیر را باران دانسته‌اند، گروهی آن را همۀ نعمت‌های ذکرشده در سورۀ فرقان، از جمله باران، برشمرده‌اند، اما برخی از مفسران با توجه به موارد کاربرد تصریف در قرآن و تأمل در آیۀ ۵۲ همین سوره، که جهاد کبیر را مطرح کرده، ضمیر در «صرفناه» را به قرآن برگردانده‌اند. در این پژوهش، با روش تفسیر تطبیقی، به بررسی نظرات مفسران دربارۀ مرجع ضمیر در آیۀ موردبحث پرداخته‌ایم و با نقد دیدگاه اول و دوم، نشان داده‌ایم که ظاهراً آیات ۵۰ تا ۵۲ سورۀ فرقان ارتباط معنایی خاصی با آیات قبل و بعد از خود ندارند و به‌اصطلاح، یک واحد نزول مستقل‌اند و بنابراین، مرجع ضمیر «ه» در «صرفناه» قرآن کریم است.