تدوین راهبرد نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر

نویسندگان

1 استادیار گروه آموزشی آینده‌پژوهی، دانشکده علوم اجتماعی ، دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش، تهران، ایران.

2 استادیار دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش، تهران، ایران.

3 دانشیار دانشکده برق، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران.

4 دانشجوی دکتری مدیریت دفاعی، دانشکده جنگ، دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش، تهران، ایران

5 استادیار دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش، تهران، ایران.

doi
10.22034/qjimdo.2025.484540.1713
چکیده

زمینه و هدف: دسترسی کشورهای درحال‌توسعه به انواع منابع جدید انرژی، برای توسعه اقتصادی آن‌ها اهمیت اساسی دارد. ارتش جمهوری اسلامی ایران به علت مصارف بالای انرژی در بخش‌های مختلف شامل مسکونی، اداری و عملیاتی به‌عنوان مصرف‌کننده‌ای با تقاضای بالای انرژی در کشور محسوب می‌گردد و توجه به انرژی‌های تجدیدپذیر می‌تواند کمک شایانی در بهبود مصرف و کاهش هزینه‌ها و درنهایت توجه به مصلحت‌اندیشی ملی در کشور نماید. این پژوهش به تدوین راهبردهای بهره‌گیری از انرژی‌های تجدید پذیر در ارتش جمهوری اسلامی می‌پردازد.روش‌شناسی: این پژوهش از نوع توسعه ای-کاربردی بود که به روش توصیفی – تحلیلی و با رویکرد آمیخته (کیفی و کمی) انجام‌شده است. جامعه آماری پژوهش شامل 60 نفر از خبرگان دانشگاهی و اجرایی در حوزه پژوهش بود. برای تدوین راهبردها از تحلیل سوآت و برای اولویت‌بندی راهبردها از تاپسیس استفاده شد.یافته‌ها: بر اساس تحلیل داده‌ها، تعداد 63 عامل کلیدی موثر بر بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر در نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران  شامل 6 عامل قوت، 13 عامل ضعف، 12 عامل تهدید، 32 عامل فرصت شناسایی شد. پس از انجام محاسبات، ارتش ج.ا.ایران در زمینه بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر در منطقه رقابتی خفیف و معطوف به فرصت قرار دارد که به سمت تهاجمی خفیف و معطوف به فرصت در حال حرکت است. بر این اساس 6 راهبرد بهبودیافته و اصلی تدوین شدنتیجه‌گیری: بهره‌گیری نظام‌مند از انرژی‌های تجدیدپذیر در نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران می‌تواند علاوه بر کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و هزینه‌های عملیاتی، موجب ارتقای پایداری انرژی، افزایش آمادگی عملیاتی و کاهش آسیب‌پذیری در برابر تهدیدات زیست‌محیطی و تحریم‌های انرژی شود. استقرار منابع پاک، در کنار برنامه‌ریزی راهبردی و آموزش تخصصی نیروها، زمینه‌ساز تحقق اهداف کلان دفاعی و امنیتی کشور در حوزه انرژی خواهد بود.