آسیبشناسی توسعههای منفصل شهری با تأکید بر پروژههای نهضت ملی مسکن مطالعه موردی: شهر یزد
نویسندگان
1 گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه یزد ، یزد، ایران
2 گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه یزد ، یزد، ایران
3 گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه یزد، یزد، ایران
doi
10.22034/jsc.2025.519093.1840چکیده
نیاز به تأمین مسکن بهخصوص برای اقشار کمدرآمد، موجب اجرای طرحهای مختلفی توسط دولت شده است که اخیراً با عنوان نهضت ملی مسکن در توسعههایی منفصل اجرا میشود. هدف از پژوهش حاضر، آسیبشناسی توسعههای منفصل شهری با تأکید بر پروژههای نهضت ملی مسکن است که با استفاده از مطالعات اسنادی و میدانی و روش توصیفی- تحلیلی، کمی و تکنیک آیندهپژوهی انجامشده است. در این راستا، پس از مطالعات اسنادی، ابتدا با 4 نفر از متخصصان آشنا به مفاهیم توسعههای منفصل و پروژههای نهضت ملی مسکن مصاحبه شد و با تکنیک گلوله برفی این مصاحبهها تداوم یافت. باوجودآنکه به نظر میرسید در مصاحبه 12 اشباع نظری حاصلشده است، این مصاحبهها تا نفر 14 ادامه یافت تا شاخصهای آسیبرسان به توسعههای منفصل تدقیق شوند. سپس، بر اساس جامعیت دیدگاهها و آمادگی برای همکاری، 9 نفر از اعضای تیم دلفی انتخاب و پرسشنامههای دلفی میان آنها توزیع شدند. یافتههای پژوهش با تحلیل نرمافزار میکمک نشان داد که 8 عامل «تغییر هویت معماری سنتی مساکن»، «عدم توجه بر اختلاط کاربریها»، «عدم احساس تعلق مکانی و حس مکان»، «تقابل فرهنگی ساکنان»، «پایین بودن نرخ اشتغال و فرصتهای شغلی»، «بیتوجهی به زیرساختهای حملونقل کارآمد»، «عدم توسعه زیرساختهای الکترونیک نظیر متاورس، شهر هوشمند و...» و «بیتوجهی به خواست و مشارکت مردم در راستای ارتقاء ظرفیت اداری» عوامل کلیدی هستند که آسیبهای جدی به توسعههای منفصل شهر آینده وارد میکنند. نهایتاً بر مبنای این شاخصها، راهکارهای رفع این آسیبها تبیین شده است.