تبیین نقش سبک رهبری کتابخانه های دانشگاهی در استقرار نظام مدیریت دانش

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.

doi
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر سبک رهبری کتابخانه‌های دانشگاهی و بررسی نقش آن در استقرار نظام مدیریت دانش در کتابخانه‌های دانشگاه الزهراء، بر مبنای مدل معادلات ساختاری انجام شده است. روش‌شناسی: روش پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت اجرا توصیفی ‌_‌ همبستگی از نوع علّی است. جامعۀ آماری پژوهش تمامی کتابداران شاغل در کتابخانه‌های دانشگاه الزهراء است. برای تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده شد و با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، نمونۀ تعیین‌شده انتخاب شده است. برای گردآوری داده‌ها از پرسش‌نامه سبک‌‌های مدیریتی لیکرت با ضریب پایایی 88/0 و پرسش‌نامه مدیریت دانش با ضریب پایایی 92/0 استفاده شده است. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از آزمون‌های آماری کلموگروف‌ _ اسمیرنوف، تحلیل عاملی اکتشافی، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون گام‌به‌گام استفاده شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد عوامل مؤثر بر سبک رهبری کتابخانه‌های دانشگاهی شامل هشت شاخص است: انگیزش، کنترل، تصمیم‌گیری، رهبری، ارتباطات، تعامل _ نفوذ، اهداف اجرایی و آموزش، و هدف‌گذاری. همچنین ابعاد استقرار نظام مدیریت دانش نیز شامل شش شاخص منابع انسانی، فناوری، فرایند دانشی، فرهنگ، ساختار و رهبری است. عوامل مؤثر بر سبک رهبری و استقرار مدیریت دانش، در سطح 01/0 با یکدیگر رابطه معنادار و مستقیمی داشته و مؤلفه‌های رهبری، انگیزش، ارتباطات، تعامل _ نفوذ، هدف‌گذاری، کنترل، و اهداف اجرایی و آموزش در سطح 01/0 و تصمیم‌گیری در سطح 05/0، با مدیریت دانش ارتباط معنادار و مستقیم دارند. همچنین مشخص شد از میان عوامل مؤثر بر سبک رهبری کتابخانه‌های دانشگاهی، ارتباطات و رهبری، همبستگی چندگانۀ معناداری با استقرار نظام مدیریت دانش در کتابخانه‌های دانشگاه الزهراء داشته و 47% تغییرات آن را پیش‌‌ بینی می‌کند. نتیجه‌گیری: بر مبنای یافته‌های پژوهش، بین سبک رهبری و پیاده‌سازی نظام مدیریت دانش در کتابخانه‌های دانشگاهی، ارتباط معناداری وجود دارد و تغییرات متغیر ملاک (پیاده‌سازی مدیریت دانش) ناشی از متغیر پیش‌بین (سبک رهبری) است.