بررسی تطبیقی تفسیر ظاهری و باطنی «مَرَجَ الْبَحْرَیْنِ» و «اللُّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجَانُ» از منظر جوادی آملی و آلوسی
نویسندگان
1 طلبه سطح3، رشته تفسیر و علوم قرآن، حوزه علمیه خواهران امام حسین ع یزد، یزد، ایران
2 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران
3 طلبه سطح4، رشته تفسیر تطبیقی قرآن، حوزه علمیه خواهران امام حسین ع یزد، یزد، ایران
doi
10.22091/ptt.2023.9244.2223چکیده
یکی از مباحث بسیار مهم در فهم قرآن بحث ظاهر و باطن قرآن است. در برخی روایات برای قرآن هفت بطن شمرده شده است. فهم ظاهر قرآن برای بسیاری از افراد ممکن است، اما فهم باطن قرآن و بطونِ بطون آن برای همه ممکن نیست. یکی از آیات قرآن کریم که فهم آن و مراد حقیقی متکلم از آن در میان دانشوران مسلمان اختلافبرانگیز شده آیات ۱۹ تا ۲۲ سورۀ الرحمن است. در این آیات از دو دریا یاد شده که بهرغم تلاقی با هم درنمیآمیزند و از این دو دریا لؤلؤ و مرجان به دست میآید. این پژوهش به بررسی تطبیقی دیدگاه دو تن از مفسران برجستۀ شیعه و اهلسنت، یعنی جوادی آملی و آلوسی، پرداخته است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که این دو مفسر، در تفسیر ظاهری «مرج البحرین» و «لؤلؤ» و «مرجان» در آیات پیشگفته، با وجود اختلافات، اشتراکنظر هم دارند، ولی در تفسیر باطنی آیات با یکدیگر اختلاف کامل دارند.