اولویتبندی باورهای سرمایهگذاران و عوامل اثرگذار بر آن باورها در بازار سرمایه ایران با استفاده از روشهای تصمیمگیری چندمعیاره
نویسندگان
1 دانشیار گروه حسابداری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
3 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.52547/jfmp.9.28.9چکیده
مسائل مالی و سرمایهگذاری یکی از حیطههای اساسی زندگی هر فرد است که انسان را وادار به اتخاذ تصمیمهای متعدد در شرایط مختلف میکند و این باورهای هر فرد است که زمینهساز اتخاذ تصمیمها و شکلدهنده رفتار او در عرصههای مالی است. با توجه به نبود پژوهش عمیق و تا حد امکان، جامع در این خصوص در بستر ایران، بررسی دقیق عوامل مؤثر بر باور سرمایهگذاران و میزان اهمیت هر عامل در انجام سرمایهگذاری ضروری به نظر میرسد. به این منظور پس از شناسایی باورهای سرمایهگذاران خُرد و عوامل مؤثر بر آنان از طریق مصاحبه، از فرآیند تحلیل سلسلهمراتبی (AHP) برای اولویتبندی باورهای شناختهشده و از تکنیک دیمتل بهمنظور رتبهبندی عوامل مؤثر بر آنان استفادهشده است. پس از مصاحبه عمیق با 24 فعال بازار سرمایه و استخراج باورها و عوامل علّی از طریق کدگذاری، پرسشنامهای بهمنظور اولویتبندی عوامل شناساییشده تهیه و توسط خبرگانی که علاوه برداشتن دانش کافی در زمینه رفتار سرمایهگذار با بازار سرمایه ایران نیز آشنایی مطلوبی داشتند، تکمیل شد. بر اساس یافتههای پژوهش مشخص شد از میان 14 باور شناختهشده توسط خبرگان، به ترتیب باورهای بیش اطمینانی، زیانگریزی، خود اسنادی، کوتاه نگری و پشیمان گریزی، شاخصترین باورهای مشاهدهشده در بازار سرمایه ایران هستند. از میان 6 عامل علّی شناساییشده، احساسات، محدودیت ظرفیت ذهنی سرمایهگذار برای پردازش اطلاعات موجود و ناآگاهی آنها نسبت به مسائل بنیادی اقتصاد و سرمایهگذاری بهعنوان مهمترین عوامل اثرگذار بر باورهای سرمایهگذاران شناخته شدند.
