ردیابی تیپ‌های شیمیایی تریکوتسین در جدایه‌های قارچ Fusarium graminearum در گندم‌های استان سیستان و بلوچستان

نویسندگان

1

2

3 دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته

doi
چکیده

قارچ Fusarium graminearum عامل مهم بیماری فوزاریوز سنبله گندم در سرتاسر جهان است. این قارچ مجموعه­ای از تریکوتسین­ها از قبیل دی­اکسی نیوالنول (DON)، نیوالنول (NIV)، را تولید می­کند که برای سلامتی انسان و حیوان مضر هستند. به‌منظور ردیابی ژن­های مؤثر در تولید تریکوتسین­ در جدایه­های­ Fusarium graminearum در استان سیستان و بلوچستان، نمونه‌گیری از مزارع گندم در سال‌های زراعی 1390-­1389 انجام گرفت. پس از کشت و خالص­سازی نمونه­ها، با استفاده از کلیدهای شناسایی معتبر برای گونه‌های فوزاریوم، 293 جدایه فوزاریوم متعلق به هشت گونه فوزاریوم جداسازی و شناسایی شد. از بین جدایه­های شناسایی شده فوزاریوم، گونه F. graminearum بیشترین فراوانی (8/68%) را در بین گونه­های دیگر داشت. پس از شناسایی مورفولوژیکی جدایه‌های F. graminearum ، تعداد 168 جدایه با استفاده از جفت آغازگرهای اختصاصی (Fg16F/Fg16R) این گونه شناسایی تکمیلی شده و مورد تأیید قرار گرفتند. در این جدایه­ها، وجود سه ژن Tri13 ، Tri5 و Tri7 با استفاده از روش PCR و آغازگرهای اختصاصی این ژن­ها ردیابی شد. دو تیپ شیمیایی NIV و DON در بین جدایه­های F. graminearum با جفت آغازگرهای اختصاصی این ژن­ها شناسایی شد. نتایج واکنش­ PCR با آغازگرهای اختصاصی نشان داد که تمام جدایه­های آزمایش شده واجد ژن­های مؤثر در تولید تریکوتسین می­باشند. بنابراین ردیابی ژن­های مؤثر در تولید تریکوتسین با استفاده از جفت آغارگرهای اختصاصی مذکور می­تواند در تعیین جدایه‌های فوزاریوم تولیدکننده تریکوتسین جایگزین روش­های شیمیایی پرهزینه و زمان­بر گردد.