تبلور گل و مرغ در تشعیر دوره تیموری

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد صنایع دستی، دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنرتهران، ایران.

2 دانشیار دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر، تهران

doi
10.22034/jgk.2023.321280.1016
چکیده

تشعیر در دوره تیموری بر حاشیه کتاب‌ها شکل گرفت و مرقعات ایجاد شد. پژوهش حاضر با تکیه بر روش توصیفی_تحلیلی می‌کوشد تا به این پرسش‌ها پاسخ دهد که چگونه گل و مرغ به عنوان یکی از موضوعات تشعیر در حاشیه مرقعات به عنوان موضوع اصلی مورد توجه نگارگران قرار گرفت؟و تاثیر نقاشی گل و پرنده در چین بر گل و مرغ ایرانی خصوصاً در دوره تیموری چطور قابل تبیین است؟ یافته‌ها مبتنی بر تحلیل‌های بصری نگاره‌ها، حاکی از آن است که طبع هنردوستی حاکمان تیموری و خزینه های پر از طلا و میل به تجمل گرایی، توانست موجبات شکل گیری مرقعات برای شاهزادگان تیموری را فراهم کند و برای هنرمند فراغ بالی در استفاده از طلا برای نقاشی‌هایی که به شیوه حلکاری با موضوعات گرفت و گیر بود و «تشعیر» خوانده می‌شد، ایجاد شود. یکی از موضوعات مورد استقبال هنرمندان در طراحی تشعیر مرقعات، «گل و مرغ» بود که از دو منظر قابل بررسی است، نخست میل به واقع‌گرایی در طراحی این تشعیرها بود که هنرمندان را به سمت موضوعات عینی سوق می‌داد و دیگر آن‌که به واسطه ورود آثار هنری چینی، هنرمندان هرات متاثر از سبک و سیاق طبیعت نگاری دوره سونگ و مینگ قرار گرفته بودند. بخش عمده اطلاعات این پژوهش را مرقعات چهارگانه درموزه توپقاپی سرای استانبول و آلبوم دی یتس در موزه برلین تکمیل می‌کند. شیوه گردآوری مطالب و تصاویر این پژوهش به صورت کتابخانه‌ای و استفاده از منابع قابل دسترسی موزه‌ها و سایت های معتبر انجام گرفته است