گونهشناسی نقوش طلسم در پوشاک و زیورآلات اقوام کرد روستاهای کلات، لایین و زاوین
نویسندگان
1 مدرس ، گروه طراحی و دوخت، دانشکده هنر، دانشگاه فنی وحرفه ای، تهران، ایران
2 استادیار گروه ادبیات نمایشی، دانشکده هنر، موسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران
doi
10.22034/jgk.2023.323546.1020چکیده
طلسم بخشی از علوم غریبه است که در تمدن اسلامی، ریشه دینی دارد. از اینرو، در عموم نقوش طلسم، آیات قرآن، اسامی یا صفات خدا درج شده است. یکی از مهمترین موارد کاربرد طلسمها، پوشاک و زیورآلات به شمار میرود. پوشاک و زیورآلات سرآمد مهمترین وسایل کاربردی بشر از گذشته تاکنون بوده است و دارای کارکرد حفاظتی و همچنین بازتابدهندۀ اندیشۀ مذهبی هر شخص است که در قالب پوشاک نمایان میشود. این امر در جغرافیای فرهنگ کردنشین خراسان جایگاه ویژهای دارد. بر این اساس، این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش است که چه گونههایی از نقوش طلسم در پوشاک و زیورآلات اقوام کرد شمال شرقی خراسان رضوی (روستاهای کلات، لایین و زاوین) وجود دارد؟ این پژوهش توصیفی - تحلیلی است و در آن، برای گردآوری از شیوه کتابخانهای و مشاهدات میدانی و برای تحلیل، از شیوۀ کیفی استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که از مجموع نمونههای بررسی شده، نه مورد نقش اصلی طلسم در روستاهای کلات، لایین و زاوین وجود دارد. نقوش در آثار مورد مطالعه را میتوان به سه دسته طلسم هندسی، جانوری و کیهانی طبقهبندی نمود. همچنین میتوان گفت که نقوش بر اساس تخیلات و علوم غریبه برخاسته از دل اعتقادات و باورهای این اقوام بوده که بار معنای نمادین همان فرهنگ را دارند.
