ساختار گنوسی قصیده عینیه ابن‌سینا

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ادیان وعرفان دانشگاه تهران

doi
چکیده

مقالة حاضر، نخست به بررسی نکات عمده جهان­بینی گنوسی­ها درباره دوگانگی روح و جسم و هبوط روح از عالم بالا, و اسارت آن در جسم پرداخته و ضمن اشاره به دیدگاه اورفه ای – فیثاغوری و افلاطون در یونان باستان, و نیز نگرش اسکندرانی، پیشینة این اندیشه­ها را نشان می­دهد. آن­گاه دو مکتب گنوسی، سوری مصری و ایرانی را معرفی کرده , و در بخش دوم, ابیات برجستة قصیدة عینیه, با استفاده از رسائل اخوان­الصفا شرح داده می­شود. و با مقایسة قصیدة عینیه,  با یکی از متون گنوسی، آن را دارای ساختار گنوسی دانسته, و در پایان با تأکید بر نقش اخوان­الصفا در آشنایی حکما و عرفای  مسلمان, با اندیشه­های گنوسی و هرمسی, پیشینة آشنایی تمدن اسلامی با این افکار را نشان می­دهد.