برگی از فرهنگ ایران در میراث نوشتاری عربی-اسلامی بررسی وام‌واژه‌های فارسی کتاب الذخائر والتحف

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه کوثر بجنورد

doi
10.22103/jis.2025.25348.2727
چکیده

زمینه/ هدف: مقاله با خوانش کتاب الذخائر والتُحف ابن‌زبیر، به شناسایی و دسته‌بندی موضوعیِ وام‌واژگان فارسی در این اثر پرداخته است.روش/ رویکرد: نوشتار بر آن است تا به شیوۀ توصیفی از رهگذر خوانش و بررسی اثر پیش‌گفته، به شناسایی، تحلیل و دسته‌بندی موضوعیِ واژگان پارسیِ کتاب بپردازد و به این سه پرسش، پاسخ دهد:در کتاب الذخائر والتحف، واژگان معرّبِ پارسی­تبار چه تعداد است؟واژگان موجود به کدام حوزه‌های معنایی تعلق دارند؟معنای وام­واژگان تا چه اندازه در لغت­نامه­ها دقیق ضبط شده­است؟یافته‌ها/ نتایج: از میان 110 واژۀ فارسی‌تبارِ شناسایی‌شده در کتاب، چهار واژه در متون کهنِ فارسی و عربی غایب است و معنای برخی واژگان هم ناقص ضبط شده است. بیشتر معربات فارسیِ این کتاب، مرتبط با زندگی روزمرۀ شهری است.