تقابل عدد سه و هفت در افسانه‌ها و قصه‌های کُردی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، بخش مردم‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار، بخش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22103/jis.2025.24613.2687
چکیده

زمینه/ هدف: پژوهندگان برمبنای کتاب­های تحفۀ مظفری اسکار مان، افسانه‌ها و مثل‌های کردی درویشیان، افسانه­های کردی رودنکو، افسانه­های کردان سیسیل، داستان‌های کهن کردی لیسکو روژه و افسانه‌ها و متل‌های کردی منصوری‌مقدم در پی بررسی و تحلیل اعداد سه و هفت در محتوای قصه­ها و افسانه­های کردی هستند؛ زیرا چنانکه می­دانیم بین اعداد و جهان پیوندی رمزی و تنگاتنگ برقرار است و ورای این اعداد کمّی، کیفیتی زیستی و جهان­باورانه نهفته است. از میان این اعداد، اعداد سه و هفت از پربسامدترین اعداد هستند که هر کدام بر مفهوم و باوری خاص دلالت دارد.روش/ رویکرد: این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی- اسنادی برمبنای مطالعات کتابخانه­ای صورت پذیرفته است.یافته‌ها/ نتایج: نتایج به دست آمده بیانگر آن است که اعداد هم در مضامین قصه‌ها و هم در ساختار روایی آن­ها اهمیتی نمادین دارند؛ به عبارت دیگر، معنای نمادین اعداد همزمان براساس مطالعۀ مضمون و نیز ساختار قصه‌ها کامل می‌شود. بخشی از مضامین عدد سه و هفت در ساختار افسانه‎ها و برخی دیگر در مفاهیم و مضامین افسانه‌ها قرار دارد و بین این دو، یعنی محتوا و ساختار سه‌گانه و هفتگانه‌ها در افسانه‌ها، نوعی تناسب وجود دارد؛ نتایج نشان داد که عدد هفت که نماد تکامل و برکت و فراوانی است، معمولاً در پایان داستان‌ها و با مقولاتی مانند بهره، میوه، عقل و خرد و گنج و ثروت ذکر می‌شود؛ درحالی‌که عدد سه در میانۀ روایت‌ها و در ارتباط با مضامین سفر، نزاع، آزمون و ... مطرح شده است و بین این دو مقوله تقابل برقرار است.