سنجش قابلیت پیاده‌مداری خیابان‌های شهری با رویکرد تعاملات اجتماعی (مطالعه موردی: محور کوهسنگی مشهد)

نویسندگان

1 استادیار، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری اسلامی، دانشگاه بین المللی امام رضا(ع)، مشهد، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد، گروه برنامه ریزی شهری، دانشکده هنر و معماری اسلامی، دانشگاه بین المللی امام رضا(ع)، مشهد، ایران

3 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد، گروه برنامه‌ریزی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

doi
10.22034/jgk.2022.317345.1010
چکیده

جذابیت خیابان و پیاده‌راه‌ها نقشی سرنوشت‌ساز در احیاء حیات اجتماعی و حفظ امنیت شهروندان دارد و بستری است برای نقش‌آفرینی تعاملات اجتماعی در شهرها، اما در غیاب سیاست‌ها­ و مدیریت‌های مناسب و شایسته، در جایگاه والای خود موردتوجه کافی قرار نگرفته ­اند. این پژوهش در راستای نیل به هدف اصلی مقاله، ارتقاء قابلیت پیاده‌مداری با تأکید بر تعاملات اجتماعی در محور کوهسنگی مشهد، با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد سنجش و ارزیابی، به دو شیوه کتابخانه‌ای و میدانی (مشاهدات کارشناسی و توزیع پرسشنامه در میان کاربران و خبرگان) به جمع‌آوری اطلاعات پرداخته است و با ورود داده‌ها در نرم‌افزارهای اکسل و سوپر دسیژن به ترتیب به ارزیابی و تحلیل وضعیت زیرمعیارها، مؤلفه‌ها و معیارها پرداخته و درنهایت با ضرب و ادغام وزن‌های نهایی ماحصل از آن‌ها در یکدیگر، امتیازات نهایی بر پایۀ نظرات دو گروه به‌دست‌آمده و بدین ‌ترتیب پیاده‌مداری محور مورد ارزیابی قرار گرفته است. یافته­ های پژوهش بیانگر آن است که مؤلفۀ امنیت با امتیاز 0.058، مهم­ترین عامل در حضورپذیری استفاده‌کنندگان از محور کوهسنگی است. پس از این عامل به ترتیب مؤلفه­ های نفوذپذیری و دسترسی، ایمنی، سرزندگی و پویایی، تجهیزات و تسهیلات پیاده ­روی و خوانایی و تصویرپذیری با امتیازهایی معادل 0.048، 0.043، 0.039، 0.033 و 0.032 در رده ­های بعدی قابلیت پیاده­ پذیر شدن محور قرار دارند. بر اساس نتایج مبنی‌بر یافته‌ها دو عنصر امنیت و ایمنی در کنار موضوع دسترسی مناسب، سنگِ بنای پیاده‌پذیری به‌مثابه بستری مهم برای توسعه تعاملات اجتماعی شهروندان در خیابان‌های شهری مشهد، به‌ویژه محور کوهسنگی را به خود اختصاص داده است.