فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه/ هدف: با رواجِ زبانی بیگانه در یک سرزمین، نه تنها واژه‌های تازه‌ای به واژگان زبان آن سرزمین افزوده می‌شود، بلکه شماری از واژه‌ها نیز به سبب نزدیکی‌های آوایی با واژگانِ زبان بیگانه درمی‌آمیزند. این گونه از تحوّل را در شماری از واژه‌های ایرانی در مواجهه با زبان‌های عربی و ترکی می‌توان دید که به‌ویژه در جای‌نام‌ها قابل پی‌گیری است. شماری از جای‌نام‌هایِ کهنِ ایرانی با واژه‌های عربی و ترکی درآمیخته و نهایتاً غیر ایرانی پنداشته شده‌اند.روش/ رویکرد: یکی از مواردِ پرتکرار این مسأله جای‌نام‌هایی هستند که بخشی از آن‌ها یکی از واژه‌های قر، قره و قرا است. عمدتاً این واژه‌ها و جای‌نام‌هایی که یکی از این سه ریخت در آن‌ها به کار رفته باشد، ترکی پنداشته می‌شوند. جست‌وجوهای تاریخی و زبانی ما را به نتیجه‌های دیگرگونی رهنمون می‌شود.یافته‌ها/ نتایج: با رواجِ زبان ترکی در ایران، واژه‌های "قُر" به معنای گِل‌آلود و باتلاق، "گَر" به معنای تپه و کوه و "خوره" و "کوره" در جای‌نام‌ها با واژۀ ترکیِ قره و دیگر ریخت‌هایِ آن درآمیخته و همۀ آن جای‌نام‌ها نیز ترکی پنداشته شده‌اند. در این مقاله با بررسی جای‌نام‌هایی که واژه‌های قر، قره و قرا را در خود دارند، کوشش شده ریخت‌های کهن آن جای‌نام‌ها بازیابی و دربارۀ معنا و ریشۀ آن‌ها بحث شود.