فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه/ هدف: «آنتوان و روبرت شرلی»، در سال 1598 میلادی، از جانب دولت بریتانیا مأموریّت یافتند تا شاه‌عبّاس اوّل را به جنگ با عثمانی برانگیزند و برای دولت متبوع خود امتیازات ویژۀ تجاری و سیاسی کسب کنند. سفرنامۀ برادران شرلی حاوی اطّلاعات ارزشمندی در زمینه­های مختلف فرهنگ ایران است و جنبه‌های متفاوت اجتماعی، اخلاقی، سیاسی و فرهنگی روزگار شاه‌عبّاس را به تصویر می­کشد. «انگلبرت کمپفر»، سیّاح آلمانی، هشتاد و پنج سال پس از برادران شرلی، در سال 1683 میلادی، به همراه هیأتی سوئدی – هلندی، به دستور پادشاه سوئد، با هدف برقراری روابط تجاری – سیاسی، در دورۀ حکومت شاه­ سلیمان (صفی دوم)، به ایران اعزام شد. ازآنجا که کمپفر، پزشک و دانشمند بود، و به هدف تحقیق به ایران آمد، توصیفاتش از سلسله مراتب اداری، نظام اجتماعی – اقتصادی و ساختار سیاسی و فرهنگی ایران به شیوۀ علمی بیان شده­است. روش/ رویکرد: این پژوهش در صدد است به شیوۀ کتابخانه­ای، برمبنای فنّ تحلیل محتوا، دیدگاه­های نویسندگان دوسفرنامه را که تقریباً به فاصلۀ یک سده از یکدیگر، تصاویری را از روزگار اوج و حضیض صفویان ارائه داده­اند، بررسی، تحلیل و مقایسه­ کند. و وجوه شباهت و تفاوت­های دو اثر را از جنبه­های گوناگون بیان­ نماید.یافته‌ها/ نتایج: درنتیجه دیدگاه مشترک اروپائیان به جامعه مسلمان ایران صفوی و عدم درک درست از رفتار ایرانیان، وجه اشتراک، ونگاه سیاسی و استعماری برادران شرلی، برعکس آن، نگاه علمی، توصیفی و مردم­شناختی کمپفر، وجه افتراق دوسفرنامه است