بازنمایی شعر در ادبیات اردوگاهی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران

2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهیدباهنر، کرمان، ایران

3 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهیدباهنر، کرمان، ایران

doi
10.22103/jis.2022.20149.2384
چکیده

زمینه/هدف: شعر در ادبیات اردوگاهی جایگاه بسیار بالایی دارد. افرادی که به هر دلیلی مبتلا به حبس و زندان می­شوند، اوّلین جرقۀ ادبی که برای تحمّل شرایط سخت اسارت در وجودشان زده می­شود، شعر است. بر دیوارهای اردوگاه پس از خطوط موازی که نشانگر تعداد روزهای اسارت اسیر است، تک‌بیت‌هایی صائب‌گونه دیده می­شود که به فراخور حال زندانیان، مفاهیم متفاوتی دارند و البتّه شعر هجران و گلایه از روزگار (حبسیّه) در این میان پر رنگ‌تر از دیگر انوع شعر به چشم می‌خورد و در این میان، نامه‌ها حاوی بخش مهمی از اشعار اسارتند و بخشی از ادبیات پایداری به شمار می­روند.روش/ رویکرد: این پژوهش براساس تحلیل محتوای کیفی نامه‌های اسرا و با استنادات عینی و ملموس به انجام رسیده است.یافته‌ها/ نتایج: در ادبیات اردوگاهی: 1- از شعر فاخر گرفته تا شعر عامیانه وجود دارد.2- در شعر عرفانی آن، اسیر زندان بودن، بهتر از اسیر نفس بودن است. 3- در این گونه از ادبیات، زندان دنیوی و اسارت می­تواند از وسایل تهذیب نفس باشد . 4- اشعار عرفانی ناب در نتیجۀ شکسته‌دلی و عزلت­گزینی پدید خواهد آمد. 5- اشعار با مضامین استقامت و پایداری، در صورتی معنا پیدا می­کنند که نشأت گرفته از دین باشند.