فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بررسی آثار معماری به‌ویژه خانه‌ها، گویای آن است که در گذشته اصولی مورد تأکید سازندگان آن قرار داشته که متأثر از شیوه زندگی و اقلیم در محدوده‌های جغرافیایی مختلف و زمان‌های گوناگون، به اشکال مختلف به کار گرفته شده است. بیرجند در دوره انتقال با تأثیرپذیری از عوامل گوناگون داخلی و خارجی دارای پتانسیل ویژه‌ای جهت تغییرات و تحولات فرهنگی و سیاسی و به تبع آن معماری بوده است. از این‌رو هدف تحقیق حاضر، تحلیل و تفسیر تأثیر تغییرات نحوه زندگی، در دوره انتقال (اواخر قاجار و دوره پهلوی اول) بر معماری خانه‌ها در شهر بیرجند است. بر این اساس، پژوهشگران در پی پاسخگویی به این پرسش هستند که: تطوَر شیوه زندگی مردم، چه تأثیری بر مؤلّفه‌های کالبدی معماری و اقلیمی خانه‌های بیرجند داشته است؟پژوهش رویکردی اثبات‌گرایانه دارد و از روش‌های تاریخی و تفسیری تحلیلی در جهت رسیدن به هدف، بهره گرفته است. جمع‌آوری داده‌ها مطابق با دو شیوه اسنادی و میدانی صورت گرفته است. بر این اساس تمامی خانه‌هایی که متعلق به دوره مورد نظر هستند و ثبت ملی شده‌اند به عنوان جامعه آماری انتخاب گردیده‌اند. یافته‌ها و نتایج گویای آن است که بیرجند نیز همسو با دیگر شهرهای بزرگ ایران متأثر از تغییرات سبک زندگی در این بازه زمانی بوده است و بُعد مکانی آن نسبت به شهرهایی همانند تهران و مشهد و ... نتوانسته است بیرجند را از تغییرات اجتماعی مصون نگه دارد و این تغییرات، طی بازه زمانی دوره انتقال، در مؤلفه‌ها و عناصر کالبدی و اقلیمی نمود یافته است.