اصول انتظام شکلی سردر ورودی خانه در معماری گذشته بر پایه سه نظریه روانشناسی محیط (مطالعه موردی سه خانه سنتی شاخص در شهر مشهد مقدس)
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد، گروه معماری، دانشکده خاوران، مشهد، ایران
2 استادیار، گروه معماری، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه قم، ایران
doi
10.22034/jgk.2022.308505.0چکیده
ورودی و تاثیرات آن بر روان انسانی از جمله مباحث مورد توجه در حوزه پژوهشهای معماری است. بخشی از این مطالعات به مبحث اصول هندسی آن اشاره دارند که عموما به تناسبات و روابط ریاضی گونه میان اجزاء برمیگردد. اما در این تحقیق هدف آن است که هندسه و شیوه انتظام شکلی ورودی از دید روانشناسی محیط و چگونگی ادراک آن مورد توجه قرار گیرد. به عبارت دیگر پرسش اصلی این پژوهش پرداختن به مولفهها و اصولی است که در هندسه فضایی مورد توجه قرار میگیرد تا اهداف مورد نظر در طراحی آنها به دست آید. بدین منظور با توجه به شاخصههای معماری سنتی و توانمندیهایی که عموما برای آن ذکر میشود، در تحقیق حاضر از مطالعه بر روی سردرهای ورودی خانههای سنتی مشهد بهره گرفته شد. بر این اساس ابتدا با یافتن مشخصههای مهم در تاثیرات هندسه محیط بر روان انسان از منظر سه نظریه مطرح در حوزه روانشناسی محیط یعنی روانشناسی سازشمند و تبادلی، روانشناسی رفتارگرایی و روانشناسی گشتالت، مولفههای مورد نظر در بررسی نمونهها به دست آمد. پس از آن با تحلیل این موارد نتایج حاصل به صورت مجموع مورد بحث قرار گرفت که جمعبندی آنها نتایج تحقیق را در بر دارد. بر اساس یافتههای این تحقیق، محرمیت، پرهیز از پیچیدگی، زیبایی به دور از جزییات زیاد و همخوانی با بافت پیرامون از اصول مورد توجه در طراحی هندسی سردر ورودی خانههای سنتی مشهد محسوب میگردد.