طبقه بندی و تحلیل موضوعی پژوهش های مرتبط با هزارویکشب (براساس پژوهشهای چاپی فارسی تا پایان1400)
نویسندگان
1 عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشگاه شاهد
3 دانشگاه تربیت مدرس
4 دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22103/jis.2025.25138.2720چکیده
زمینه/هدف: هر اثری که در طول دورهها با استقبال بیشتری مواجه شده و مدتزمان بیشتری در ذهن و زبان مردم ساری و جاری باشد؛ به تبع آن بستری مناسب برای انجام مطالعات و پژوهشهای گسترده و متنوع خواهد بود. همین مقولۀ تنوع و گستردگی، اغلب سردرگمی پژوهشگران متأخر را به دنبال دارد. هزارویکشب از جمله آثار بسیار مهم و مورد توجه در سراسر جهان است که از زمان پیدایش همواره مورد توجه و تتبع بودهاست و از حیث تأثیرگذاری در آثار بعد از خود منحصربهفرد است.روش/رویکرد: در این پژوهش تلاش شده تا با روش توصیفی - تحلیلی و با استفاده از تحقیقات کتابخانهای، پژوهشهای معتبر علمی مرتبط، ابتدا احصا و سپس براساس موضوع دستهبندی و نقد و تحلیل شوند. طبقهبندی پژوهشها با درنظرگرفتن سیر تاریخی و با توجه به حوزههای مرتبط و بینارشتهای، با محوریت زبان فارسی انجامگرفته است و در تلاش است تصویر روشنی از خط سیر مطالعاتی و پژوهشی را در این موضوع، برای استفادۀ پژوهشگران ارائه دهد.یافتهها/نتایج: در این جستار یکصد اثر علمی –پژوهشی منتخب بررسی شده در پنج کلان دسته، طبقهبندی شدهاند که عبارتاند از: پژوهشهای مادر، ساختاری - روایی، محتوایی، بینارشتهای و تطبیقی. پژوهشهای مادر نقش زیربنایی و مرجع دارند و پژوهشهای دیگر در بخشهای اصلی، وامدار آنها محسوب میشوند. بازۀ زمانی مورد بررسی، یکصد سال اخیر تا پایان 1400 است. پژوهشهای مرتبط با تحلیلهای تطبیقی، ساختاری - روایی و محتوایی و بینارشتهای به ترتیب از بیشترین تا کمترین بسامد را به خود اختصاص دادهاند و هرکدام به زیرمجموعههایی تقسیم میشوند. همچنین پژوهشهای حوزۀ تطبیقی جذابترین و زیرگروه بینارشتهای جدیدترین و کاربردیترین پژوهشها را تشکیل میدهند.