فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مسئلۀ مهاجرت در دورۀ تیموری، به‌صورت قابل‌تأملی با دو مؤلفه توسعه ناموزون شهر و اقتدارگرایی ایلی پیوند یافت. درنتیجه این دو رویکرد، دو نتیجه مهم نیز در پیوند میان شهر و مهاجرت رخ داد. نخست رونق فزاینده برخی کانون­های شهری در شرق ایران و تقویت بن­مایه­ های فرهنگی-اقتصادی آن‌ها با بهره ­گیری از سیاست­های مهاجرتی دستوری و اجباری که به تهی شدن سایر مراکز شهری از ظرفیت­ها و جذابیت­های ابقاکننده منجر می ­شد و دیگر تأثیر اقتدارگرایی ایلی بر روندهای مهاجرت که خود را در پدیده­ هایی مانند رشد فزاینده فشارهای مالیاتی، اقتصاد مبتنی بر غارت، جابجایی­ های اجباری و متناوب جمعیتی به‌منظور کنترل ناآرامی­ ها، وجود نوعی بی‌توجهی به دیگر کانون‌های شهری، پراکندگی قدرت بر اساس معیارهای ایلی و غیره نشان می­ داد. در این پژوهش، با فرض اینکه سیاست­ های مبتنی بر توسعه ناموزون شهر و اقتدارگرایی ایلی در فزونی گرفتن فرآیندهای مهاجرت تأثیری عمیق برجای گذاشته ­اند، تلاش می­ شود تا نقش این سیاست­ها در برهم خوردن تعادل شهرها، نابسامانی­ های شهری و اضطراب اجتماعی ناشی از نوع اعمال قدرت ایلیاتی، توضیح و تأثیر مستقیم آن‌ها بر فرآیندهای مهاجرت نشان داده شود. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که پدیده مهاجرت در این دوره عمدتاً ماهیتی اجباری-دستوری و از بالا داشت که همگی به‌صورت مستقیم از ماهیت دولت و خاصه از دو گرایش عمده در سیاست تیموری یعنی توسعه ناموزون و اقتدارگرایی ایلی تأثیر پذیرفتند.