تحلیل تفسیری آیات معرفتشناسی حسی و جایگاه و اعتبار آن در سیر آفاقی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدرسی الهیات و معارف اسلامی، دانشکده الهیات دانشگاه قم: قم: ایران
2 استادیار و عضو هیئت علمی دانشکده الهیات دانشگاه قم
3 استادتمام گروه قرآن و حدیث دانشگاه قم، قم، ایران
doi
10.22091/ptt.2022.7189.1999چکیده
تاریخ دریافت: 16/04/1400 | تاریخ اصلاح: 02/12/1400 | تاریخ پذیرش: 02/12/1400سیر آفاقی، تفکر در آفریدههای خداوند برای دستیابی به باورهای دینی و تحکیم آنهاست و قرآن به آن بهعنوان یکی از طرق شناخت حقایق جهان هستی، مبدأ، معاد و... تأکید دارد. بهتصریح آیات قرآن، سیر آفاقی از سه طریق حسی، عقلی و شهودی امکانپذیر است. پژوهش حاضر به روش تحلیلی و با استناد به آیات قرآن و آراء مفسران، یکی از راههای معرفتی آفاقی؛ یعنی شناخت حسی و میزان اعتبار آن در سیر آفاقی را بررسی کرده است. نتایج نشان میدهد که در اینگونه از معرفت، بهکارگیری حواس بهصورت هدفمند و با جهتگیری درست، اهمیت بسزایی دارد. مفسران نخستین گام را در مواجهه با پدیدههای طبیعت، بهکارگیری دقیق و حداکثری حواس دانسته و به نقش مهم آن بهعنوان درگاه ورود دادهها به قلب برای اندیشهورزی و دریافت معارف توجه داشتهاند. هرچند با توجه به محدودیتهای حواس، نظیر شناخت ظاهری و افقی، معرفت حسی علیرغم لزوم و اعتبار آن در سیر آفاقی، مکفی نیست، درواقع نخستین گام است که با شناخت عقلی تکمیل و با یافتههای قلبی- شهودی تعمیق میگردد و نهایت این مسیر، ایجاد باور در انسان و یا تحکیم باورهای دینی اوست.نورحسن فتیده، ط؛ حسنی بافرانی، ط؛ دیاری، م.ت. (1400). تحلیل تفسیری آیات معرفتشناسی حسی و جایگاه و اعتبار آن در سیر آفاقی، دوفصلنامۀ پژوهشهای تفسیر تطبیقی. 8 (15)، 77-65. Doi: 10.22091/PTT.2022.7189.1999