علل زمینه ساز خرافه گرایی دینی از دیدگاه قرآن کریم با محوریت تفاسیر اجتماعی نمونه و فی ‌‌ظلال القرآن

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی خرم‌آباد، استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، تهران: ایران

2 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه آزاد اسلامی خرم‌آباد، ایران

3 گروه علوم قرآن و حدیث، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران . و گروه علوم قرآنی دانشگاه شهید محلاتی قم

doi
10.22091/ptt.2022.6461.1907
چکیده

 تاریخ دریافت: 18/03/1400   |   تاریخ اصلاح: 19/10/1400   |   تاریخ پذیرش: 19/10/1400 هدف این مقاله که با روش کتابخانه‌‌ای و به‌صورت توصیفی- تحلیلی نوشته شده، بررسی دقیق‌‌تر پدیده خرافه‌‌گرایی دینی و شناخت عواملی است که از دیدگاه قرآن در بعضی افراد، موجب به وجود آمدن این پدیده می‌‌گردد. عواملی چون: سودجویی، دفاع از مذهب موردعلاقۀ خود و سست نشان دادن عقاید مخالفان، افسادگری در دین و استبداد دینی. گاه نیز براثر ضعف باورهای دینی افراد، خرافاتی مانند بدعت، تحریف، قیاس‌گرایی، پیروی از متشابهات و یا اشتباهات عمدی یا سهوی ناقل یا شنونده شکل‌‌گرفته است. حتی گاهی افراط‌وتفریط در مسائلی مانند عقل‌گرایی یا نقل گرایی یا تسامح در دین یا بزرگ‌‌نمایی افراد برای اسطوره‌‌سازی، از علل به وجود آمدن خرافات دینی به شمار می‌‌آید. بی‌‌تردید شناسایی علت‌های خرافه‌‌گرایی و خرافه‌‌پردازی، از گام‌‌های بسیار مهم و اساسی در آسیب‌‌شناسی این پدیدۀ نامیمون است و سازوکارهای پیش‌‌گیرانه را پیش روی جوامع دینی قرار می‌‌دهد و موجب بصیرت‌‌افزایی در افراد دین‌‌دار می‌‌گردد تا در ورطۀ خرافه و خرافه‌‌گرایی گرفتار نگردند و ساحت دین و دین‌داری را از این وصلۀ ناساز و ناجور دور بدارند. نتیجه این‌که تنها با تکیه‌بر عقل و خردورزی و نیز توکل بر خداوند متعال و بالا بردن سطح علم و معرفت و پیروی کامل از تعالیم حیات‌بخش رهبران آسمانی است که می‌‌توان بر این دیو ویران‌‌گر غلبه نمود.فراهانی، م؛ تابان، ج؛ خوب‌بین خوش‌نظر، س.ک. (1401). علل زمینه ساز خرافه گرایی دینی از دیدگاه قرآن کریم، دوفصل‌نامۀ پژوهش‌های تفسیر تطبیقی. 8 (15)، 166-139. Doi: 1010.22091/PTT.2022.6461.1907