تحلیلی بر سازماندهی پیایندها با تکیه بر قواعد توصیف و دسترسی به منبع (آر.دی.ای.) و الگوی ملزومات کارکردی پیشینه های کتابشناختی (اف.آر.بی.آر.)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانششناسی دانشگاه آزاد واحد تهران
2 استادیار دانشگاه شهید بهشتی، گروه کتابداری و اطلاعرسانی؛
doi
چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل وضعیت سازماندهی پیایندها با توجه به الگوهای مفهومی نظیر اف.آر.بی.آر. و قواعد جدید سازماندهی اطلاعات یعنی آر.دی.ای.انجام شده است. روش: در این پژوهش، با استفاده از روش نظری، نظریهها، مفاهیم و رویکردهای جدید در موضوع مورد نظر، بررسی شده است. یافتهها: بهکارگیری الگوی مفهومی اف.آر.بی.آر. و بهتبع آن آر.دی.ای. برای منابع یکپارچه و پیایندها، بهراحتی منابع تکنگاشتی نیست؛ زیرا در تدوین این الگوها به منابعی که به شکل مجموعهای از آثار و تلاشهای فکری افراد مختلف است، کمتر توجه شده است. استفاده از سطوح انتزاعی و ایجاد روابط میان موجودیتهای مختلف، برای این نوع منابع بهویژه در قالبهای فعلیِ بهکار رفته در فهرستهای کتابخانهای، بسیار دشوار است. از جمله این مشکلات، قرارگرفتن چندین اثر مختلف در کنار یکدیگر در یک ساختار فیزیکی واحد، تجدید نظر متناوب این آثار، انطباق ساختار خطی فهرستهای فعلی با سطوح انتزاعی و روابط چندگانه میان سطوح مختلف در الگوی مفهومی است. بحث و نتیجهگیری: بهکارگیری پیشینههای قبلی موجود در فهرستهای کتابخانهای برای اجرای قواعد جدید فهرستنویسی و میزان تغییراتی که در این پیشینهها باید صورت گیرد تا در فهرستهای جدید قابل استفاده باشند، به بررسی و دقت فراوانی نیاز دارد. پژوهشهای صورت گرفته در حوزه استفاده از آر.دی.ای. برای فهرستنویسی منابع پیوسته و از جمله پیایندها، بیشتر بر حوزههای نظری این موضوع تمرکز داشتهاند زیرا در استفاده از الگوهای مفهومی برای این نوع منابع هنوز نقاط مبهمی مانند انتخاب اثر از میان تلاشهای فکری گرد هم آمده در این نوع منابع وجود دارد که پژوهشگران تلاش میکنند با ارائه نظرها و پیشنهادهای جدید، این کمبودها را مرتفع کنند.