فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خراسان بزرگ یکی از مهم‌ترین تمدن‌های بشری است که حوزۀ جغرافیایی وسیعی از عراق تا طخارستان و از سیستان تا هند‌ را در بر داشته است. در این بین، ایران و افغانستان به‌عنوان میراث‌داران اصلی این تمدن بزرگ تلقی می‌گردند به‌طوری‌که وسیع‌ترین و ژرف‌ترین اشتراکات فرهنگی، اجتماعی و غیره را باهم دارند. بااین‌حال، فاصله‌های شناختی، عاطفی و کاربرد نابجا از ظرفیت‌ها و امکانات متقابل در دو کشور، زمینۀ همکاری را سست می‌کند و دوری را افزایش می‌دهد. گسترش افراط‌گرایی مذهبی، منافع رقبای منطقه‌ای و جهانی ایران، بحران مهاجرت، کمبود منابع آب، رشد گروه‌های رادیکال ناسیونالیستی و غیره از تهدیدهای درخور ‌تأمل بر روابط این دو کشور و داشته‌های تمدنی و تاریخی است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی به این سؤال اصلی پاسخ می‌دهد که با توجه به اشتراکات و تهدیدات در روابط این دو کشور، ساحت فرهنگ و عناصر فرهنگی و اجتماعی چه نقشی را در بهبود روابط و حفظ مشترکات تمدنی و تاریخی ایفا می‌کند؟ شکی نیست که ساحت فرهنگ و اجتماع مسیر مهم توسعۀ روابط کشورها است. به عقیده بسیاری از جامعه‌شناسان پست‌مدرن، امروزه، کالاها و عناصر فرهنگی دیگر ساحات جامعه را درنوردیده است، بنابراین از نقش فرهنگ، عناصر و ارزش‌های اجتماعی نباید غافل شد. هدف این پژهش بررسی فرصت‌ها و ظرفیت‌های مشترک این دو کشور و آسیب‌شناسیِ فقدان تعامل مطلوب و سرمایه‌گذاری برای اشتراکات نامبرده است. یافته‌ها نشان‌ می‌دهد که سرمایه‌گذاری مشترک ایران و افغانستان بر مشترکات فرهنگی و اجتماعی، سایر قلمروهای زندگی را نیز تحت‌تأثیر قرار داده و از داشته‌های تمدنی و تاریخی محافظت خواهد کرد و چگونگی روابط و مناسبات نسل‌های بعدی، وابسطه به این اقدامات خواهد بود.