بررسی تطبیقی شاخصهای پهلوانی در هفتخان اسفندیار و حماسه بیوولف با تأکید بر بن مایه «نبرد با اژدها»
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی - دانشگاه پیام نور مرکز بین الملل
2 استادیارگروه زبان و ادبیات فارسی - پیام نور- تهران- ایران
3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی - پیام نور- تهران- ایران
doi
10.22103/jis.2025.23894.2639چکیده
زمینه/ هدف: ن زیرا در نبرد با این موجودات، پهلوان در اکثر مواقع موفق به شکست اژدها میشود. اژدها به عنوان موجودی اساطیری در ایران و ملل دیگر به صور مختلف توصیف شده است و خویشکاریهای آن نیز با توجه به پیشینه و فرهنگ هر تمدنی متفاوت است. حماسه بیوولف و هفتخان اسفندیار از حماسههایی هستند که نبرد با اژدها بهصورت یک حادثه مهم توصیفشده است؛ زیرا در هفت خان اسفندیار که نبرد با اژدها در خان سوم قرارگرفته، اژدها با هوشمندی و درایت اسفندیار کشته میشود، اما در حماسه بیوولف، علاوه بر کشته شدن اژدها توسط بیوولف، این نبرد عامل مرگ بیوولف است؛ باید گفت در هردو حماسه، اژدها بهعنوان عنصری اهریمنی و ضدقهرمان توصیفشده است. هدف از این پژوهش بررسی موتیف نبرد با اژدها در دو منظومه حماسی شاهنامه و بیوولف است، تا از این بستر به میزان شباهتها و تفاوتهای موجود در هردو اثر دست یابد.روش/رویکرد: این پژوهش به روش کتابخانهای صورت گرفته است.یافتهها/ نتایج: دراین پژوهش شکل ظاهری اژدها، سلاح مبارزه با اژدها و علت نبرد پهلوان با اژدها تحلیل و بررسیشده و در پایان به این نتیجه رسیده است که درونمایه جنگ و نبرد در متونی با موضوع حماسی، از درونمایههای اصلی یک متن حماسی است و شاخص نبرد با اژدها برای یک پهلوان شاخصی ضروری و پرتکرار در اغلب حماسههای جهان بوده و درونمایه هر دو حماسه نبرد خیر و شر و در نهایت غلبه خیر بر شر و اهریمن است.