بررسی تطبیقی مصادیق اعجاز محتوایی از دید مفسران فریقین

نویسندگان

1 استاد تمام گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه تهران، ایران

2 کارشناس ارشد فقه و مبانی حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، شیروان، ایران

3 دانش‌آموخته دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 دانش‌آموخته دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22091/ptt.2022.5747.1793
چکیده

تاریخ دریافت: 25/12/1399   |   تاریخ اصلاح: 29/09/1400   |   تاریخ پذیرش: 29/09/1400بسیاری از مفسران در بررسی اعجاز قرآن، بیش‌تر بر اعجاز بیانی و لفظی توجه داشته‌اند، درحالی‌که نوع مهمی از اعجاز در قرآن، محتوایی است. این نوع اعجاز با مفاهیم درونی قرآن ارتباط دارد و آن‏چه از تطبیق استنتاج می‌گردد، نشان می‌دهد که توجه به این نوع اعجاز در طی سده‌های مختلف، با شدت و ضعف‌هایی همراه بوده ‌است. بر همین اساس، در این پژوهش با رویکرد تحلیلی – تطبیقی، مصادیق اعجاز محتوایی از دید فریقین بررسی شده ‌است. در تطبیق دو دیدگاه، می‌توان گفت که مفسران فریقین، در بیان ابعاد اعجاز محتوایی اختلاف چندانی با هم ندارند و عمده اختلاف دیدگاه‌های آن‌ها، مربوط به نوع توجه به این مصادیق است که مفسران اهل سنت در سده‌های نخستین بیش‌تر به آن‌ها توجه کرده‌اند، ولی در دوران معاصر، دانشمندان شیعه توجه فزون‌تری به این مصادیق داشته‌اند. بررسی عمیق‌تر دیدگاه‌های فریقین، نشان داد که برخی اختلافات نیز در دو دیدگاه درباره مصادیق اعجاز محتوایی و مسائل مربوط به آن‌ها وجود دارد؛ مثلاً در مورد بطون قرآن کریم با وجود مسلم دانستن این مصادیق در نقل اهل سنت، با اندک اغماض از پیامبر (ص) یا صحابه بحثی مطرح نمی‌شود، درحالی‌که شیعه بدان اهتمام ویژه داشته ‌است.*عبداللهی واشان، ل؛ معارف، م؛ حسینی‌بجدنی، س.ح؛ زارعی حسین‌آباد، س. (1401). بررسی تطبیقی مصادیق اعجاز محتوایی از دید مفسران فریقین، دوفصل‌نامۀ پژوهش‌های تفسیر تطبیقی. 8 (15)، 310-281. Doi: 10.22091/PTT.2022.5747.1793