چهرة‌ فلسفی ابن عربی

نویسندگان

1 ترجمه

2 نویسنده مقاله

doi
چکیده

نویسنده‌، ویلیام‌ چیتیک‌، که‌ ابن ‌عربی‌ را اندیشمندی‌ پر نوشتار، سنت‌گرایی‌ نوآور و حکیمی‌ متنفذ می‌داند، در تلاش‌ است‌ تا نسبت‌ ابن‌ عربی‌ را با فلسفه‌، در قالب‌ سه‌ پرسش‌ مطرح‌ کند و جوابی‌ در خور، به‌ نحو ذیل‌، برای‌ آنها بیابد:  1 ـ «آشنایی‌ با فلسفه‌»: هرچند ابن‌ عربی‌ با جریانهای‌ عقلی‌ روزگار خود و بویژه‌ سنّت‌ حِکمی‌ آشنا بوده‌ است‌، امّا بیشتر گفته‌های‌ وی‌ محصول‌ کشف‌ و شهود عرفانی‌ اوست‌.  2 ـ «نگرش‌ به‌ فلسفه‌»: به‌ نظر او کاربرد عقل‌ در برخی‌ مسائل‌ بسیار ضروری‌ است‌، ولی‌ کشف‌ از عقل‌ و نیز دید صوفیانه‌ از تأمّل‌ فیلسوفانه‌، فراتر است‌ و بنابراین‌ تشبیه‌ و رحمت‌خدا بر تنزیه‌ و غضب‌ او مقدم‌ است‌.  3 ـ «سهم‌ در فلسفه‌»: ابن‌ عربی‌ در سه‌ مسألة‌ در هم‌ تنیده‌ سهم‌ عمده‌ را دارد که‌ عبارتند از «وحدت‌ وجود» که‌ مبتنی‌ بر دیدگاه‌ تشبیه‌ است‌؛ «عالم‌ خیال‌» که‌ به‌ معنای‌ مطلق‌، شامل‌ جهان‌ و هرچه‌ در آنست‌ می‌شود و به‌ معنای‌ مقیّد، بین‌ عالم‌ غیب‌ و شهادت‌ قرار دارد؛ «انسان‌ کامل‌» که‌ با فعلیّت‌ بخشیدن‌ به‌ هر امکانِ معرفت‌ و وجود، هدف‌ خلقت‌ را به‌ انجام‌ می‌رساند.