فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تاریخ دریافت: 23/07/1400   |   تاریخ اصلاح: 29/10/1400   |   تاریخ پذیرش: 29/10/1400وجود برخی ویژگی‌های مشترک تفسیری فریقین در التبیان، نشان از انگیزه نویسنده در نگارش یک تفسیر تقریبی دارد. این امر در روش نقل روایات تفسیری، به‌ویژه روایات اهل‌بیت (ع) اثرگذار بوده است. در سده‌های بعد، روش تفسیری التبیان در برخی تفاسیر شیعه به‌ویژه مجمع‌البیان، استفاده شده است. از سویی، برخی پژوهش گران اهل سنت، روش اعتدال‌گرای طبرسی در مجمع‌البیان را ستوده و درنتیجه، این تفسیر تقریبی شناخته می‌شود؛ اما با توجه به قدمت التبیان و استفاده طبرسی از روش تفسیری طوسی، این رویکرد را ابتدا باید در التبیان جست‌وجو کرد. این پژوهش با روش تحلیل متن (روایات) و تطبیق روایات، به بررسی ویژگی‌های تقریبی روایی در این دو تفسیر پرداخته است. توجه به منابع غیر شیعی، نقل بسیاری از روایات پیامبر و حضرت علی (ع) از منابع اهل سنت، خودداری از نقل روایات فضایل اهل‌بیت (ع) و مذمت خلفا و عدم نقل معارف شیعی به‌صورت صریح، از ویژگی‌های تقریبی این دو تفسیر است. استفاده از منابع بیش‌تر، نام بردن مصادر فریقین به‌ویژه شیعه، فراوانی روایات شیعی ذیل آیات به‌ویژه روایات فضایل، ازجمله تفاوت‌های مجمع‌البیان با التبیان است.موسوی دره‌بیدی، س.ح؛ احمدنژاد، الف. (1401). بررسی رویکرد تقریبی دو تفسیر التبیان و مجمع‌البیان در نقل روایات اهل‌بیت‌(ع)، دوفصل‌نامۀ پژوهش‌های تفسیر تطبیقی. 8 (15)، 367-339. Doi: 22091/PTT.2021.4615.1598