فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه/هدف: هرودوت در گزارش کوتاه خود دربارۀ تاریخ ماد از «دیوکس» به عنوان بانی پادشاهی مادی سخن می‌گوید که طی فرایند پیچیده‌ای که توسط هرودوت یا منابع او ساده‌سازی شده است، موفق به تشکیل یک پادشاهی پویا و نیرومند می‌شود. پژوهشگران زیادی در تلاش برای تفسیر داده‌های هرودوت با توجه به الگوهای رایج تشکیل حکومت در خاورمیانۀ باستان بودند، اما تقریباً همه نقش دین زردشتی را در این فرایند نادیده گرفته‌اند. پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که گزارش هرودوت از روند قدرت‌گیری دیوکس و تشکیل پادشاهی مادی نشانگر چه ایدئولوژی حکومتی است؟ روش/رویکرد: در مقالۀ حاضر با استفاده از روش کتاب‌خانه‌ای اطلاعات مورد نظر گردآوری شد و سپس با استفاده از شیوۀ تحلیل محتوا مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و نتایج به شکل توصیفی-تحلیلی ارائه شد. یافته‌ها/نتایج: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هرودوت در توصیف خود از روند قدرت‌گیری دیوکس محورهایی چون دادگری، سازندگی، تقدس شاه و مردم‌داری را مطرح می‌کند که همه از مؤلفه‌های اصلی شخصیتی یک شاه آرمانی، از منظر دین زردشتی هستند. بنابراین می‌توان دین زردشتی را منبع راویان گزارش هرودوت دانست و حتی یک گام فراتر رفت و ادعا کرد که دین زردشتی محرک اصلی تشکیل پادشاهی مادی در سدۀ 7 ق.م. بوده است.