جایگاه ابعاد ارزشی و آیینی در میان عوامل مؤثر بر سبک زندگی و خانه دوران معاصر در شهر مشهد
نویسندگان
1 دانشیار، گروه معماری، دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران،تهران، ایران
2 استادیار، گروه معماری، دانشکده معماری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 استادیار، گروه معماری، موسسه آموزش عالی اشراق، بجنورد، ایران
doi
10.22034/jgk.2021.142467چکیده
این پژوهش، به شناخت عوامل مؤثر بر سبک زندگی و ارتباط آن با خانه های معاصر شهر مشهد می پردازد که با شناسایی این عوامل و بررسی تحولات سبک زندگی سعی دارد جایگاه ابعاد ارزشی و آیینی و ارتباط آن بر انتخابهای ساکنین مشهد در حوزه خانه و مسکن را تبیین کند. برای فهم مؤلفه های شاخص سبک زندگی افراد هر جامعه ای، خانه از کلیدیترین عوامل است، چراکه رابطه متقابل و دوسویه خانه و جریان زندگی، بسیار پویا و بهواسطه جریانات کالبدی و دکوراسیون داخلی خانه، قابلپیگیری است. از مهمترین نتایج حاصل از مطالعه و تحلیل ادبیات این پژوهش، تعریف وجوه عینی و ترجیحی برای کلیت سبک زندگی با طراحی زیرشاخه های اجتماعی، ارزشی، آیینی و مصرفی، بهطور همسان برای هر دو وجه بوده است. روش تحقیق کمی و پیمایش مطالعات در بستر پژوهش با استفاده از پرسشنامه بسته و انتخاب حجم نمونه ها تصادفی ساده است که از نرمافزار Smart PLS برای تحلیل داده ها استفاده شد. نتایج حاصل از برداشت میدانی 237 پرسشنامه مقبول از 250 پرسشنامه توزیعی میان ساکنین محلات مختلف شهر مشهد است. در گام تحلیل داده ها، ابعاد ارزشی و آیینی به علت اشتراکات فراوان ذهنی و معنایی با یکدیگر ادغام شدند، همچنین تعریف وجوه ترجیحی و عینی برای شناسایی سبک زندگی قابلپذیرش شناسایی گردید. وجود دنیای رسانه بهویژه فضای مجازی و الگوبرداری از تلویزیون و رسانه های مجازی مانند اینستاگرام و تلگرام با بیشترین درصد در بعد مصرف، خود گواه کمرنگ شدن سنتها و ارزشهای مذهبی در زندگی جامعه معاصر مشهد و جایگزینی آن با ارزشهای جدید است. درنهایت میتوان اذعان داشت، بعد ارزشی-آیینی در قیاس با دو بعد دیگر اجتماعی و مصرف، در وجه عینی سبک زندگی ساکنین شهر مشهد از تأثیر و ارزش کمتری برخوردار است.
