ارائه سیاستهای بهرهبرداری از روشهای اکتساب فناوری در صنایع دفاعی جمهوری اسلامی ایران با استفاده از تحلیل توانمندی – امکانپذیری
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری سیاستگذاری سیاستگذاری علم و فناوری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 استادیار دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران.
doi
10.22034/qjimdo.2023.376452.1546چکیده
زمینه و هدف: برای اکتساب فناوری، روشهای متعددی وجود داشته که هر کدام مزایا و معایب ویژه به خود را دارد؛ پس روشهای اکتساب قابل اجرا باید شناسایی شوند. هدف از این مطالعه، تبیین سیاستهای بهرهبرداری از روشهای مختلف اکتساب فناوری توسط صنایع دفاعی جمهوری اسلامی ایران و در نتیجه شناسایی مهمترین روشهای اکتساب قابل اجرا است.روششناسی: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی، از نظر روش توصیفی و از نظر رویکرد، آمیخته کیفی – کمی است. در این پژوهش از روش مطالعات کتابخانهای و مصاحبه با خبرگان و کارشناسان برای گردآوری دادهها استفاده شد. ابتدا کلیه روشهای ممکن برای اکتساب فناوری از طریق مرور ادبیات شناسایی و سپس با استفاده از نظرات 25 نفر از خبرگان حوزه مدیریت دفاعی، غربال و نهایی شدند. در ادامه بر اساس روش طبقاتی تصادفی، 96 نفر به عنوان حجم نمونه تعیین شد. با استفاده از روششناسی مورد استفاده در ماتریس اهمیت - عملکرد، نظرات خبرگان تلفیق شد. سپس قابلیت اجرایی هر روش احصاء و نتایج در ماتریس توانمندی – امکانپذیری منعکس شدند.یافتهها: بر اساس جایابی روشهای اکتساب در ماتریس توانمندی– امکانپذیری، روشهای کلیدی اکتساب فناوری با قابلیت اجرایی بالا در صنایع دفاعی کشور به ترتیب شامل: تحقیق و توسعه داخلی، آموزش و تحصیل، جذب کارکنان کلیدی، مهندسی معکوس، تحقیق و توسعه مشترک، خرید، قرارداد تحقیق و توسعه، سرمایهگذاری مشترک، پیمانکاری، ادغام، تملک شرکت، لیسانس و تملک سهام میشود. برای سایر روشها نیز سه سیاست بهبود توانمندی، ذخیره راهبردی و صرفنظر پیشنهاد شد.نتیجهگیری: هم ماتریس تحلیلی ارائه شده و هم سیاستهای تبیین شده برای بهرهبرداری از هر روش اکتساب میتواند جهت برنامهریزی ارتقاء قابلیتهای اکتساب و انتقال فناوری در صنایع دفاعی کشور مورد استفاده قرار گیرد.
