مطالعه‌ای آمیخته از مدل جانشین پروری سرمایه‌های انسانی در سازمان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت منابع انسانی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران

2 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران

3 استادیار گروه مدیریت، واحد ساوه، دانشگاه آزاداسلامی، ساوه،ایران.

4 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران

doi
10.22034/qjimdo.2024.441035.1660
چکیده

زمینه و هدف: در دنیای پر رقابت امروزی، دستیابی به استعدادهای مورد نیاز به چالش اساسی پیش روی سازمان‌های امروزی تبدیل شده است و عدم تدوین برنامه‌های مدون به ویژه در مشاغل حساس، مشکلات  فراوانی را فراروی سازمان‌ها قرار خواهد داد. بر این اساس، در پژوهش حاضر با رویکردی آمیخته به طراحی مدل جانشین­پروری در سازمان گمرک پرداخته می‌شود. ‌ روش‌شناسی: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش نوعی پژوهش آمیخته است. در بخش کیفی از راهبرد داده‌بنیاد و در بخش کمی از راهبرد توصیفی پیمایشی استفاده شد. داده‌های پژوهش در بخش کیفی از طریق مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته و در بخش کمی از طریق پرسشنامه گردآوری شدند. در بخش کیفی با استفاده از روش نمونه‌گیری هدف‌مند از نظرات تعداد 15 نفر از اساتید دانشگاه و مدیران سازمان گمرک بهره‌برداری شد. همچنین، پرسشنامه‌های پژوهش در میان 217 نفر از مدیران، معاونین و روسای ادارات سازمان گمرک توزیع شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها در بخش کیفی از طریق کدگذاری سه مرحله‌ای و در بخش کمی از طریق مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شد. یافته‌ها: بر اساس تحلیل داده‌های پژوهش تعداد 267 کدباز، 102خرده مقوله یا مفهوم و 21مقوله شامل مقوله اصلی(جانشین­پروری در سازمان گمرک)، شرایط علی(ایجاد انگیزه و روحیه در کارکنان، ارتقا سازمان،...)، پیامدها(یجاد انگیزه و خلاقیت، بهره وری و..)، عوامل زمینه‌ای و مداخله‌گر شناسایی شدند.   همچنین، تحلیل داده‌های کمی حاکی  از برازش مناسب مدل بود. نتیجه‌گیری: کاربست یافته‌های پژوهش به سیاست‌گذاران سازمانی این امکان را می‌دهد تا با اجرای هدف‌مند مدل، زمینه تسهیل در فرایند جانشین‌روری را فراهم نمایند.