طراحی مدل اعتبارسنجی مشتریان با رویکرد تحقق درآمدهای کارمزدی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران.

2 استادیار گروه مدیریت، واحد بندرانزلی، دانشگاه آزاد اسلامی، بندر انزلی، ایران

3 استادیار گروه مدیریت، واحد بندرانزلی، دانشگاه آزاد اسلامی، بندر انزلی، ایران

doi
10.22034/qjimdo.2024.433494.1652
چکیده

زمینه و هدف: بخش زیادی از دارایی‌های یک بانک را تسهیلات پرداختی آن تشکیل می‌دهد. با افزایش تعداد درخواست‌های تسهیلاتی و با توجه به ریسک‌های موجود، ارائه روشی برای مدیریت این تسهیلات ضروری به نظر می‌رسد. بر این اساس، در این پژوهش به طراحی مدل سیستم اعتبارسنجی مشتریان با رویکرد تحقق درآمدهای کارمزدی در بانک ملی ایران پرداخته می‌شود.روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش یک پژوهش ترکیبی است. در مرحله کیفی از  راهبرد نظریه زمینه‌ای و در مرحله کمی از راهبرد توصیفی-پیمایشی استفاده شد. جامعه آماری بخش کیفی شامل کلیه اساتید و خبرگان بانک ملی ایران آشنا به موضوع ریسک‌های اعتباری مشتریان بود.در این گام با تعداد 15 نفر مصاحبه عمیق انجام شد. برای تحلیل داده‌های کیفی از تکنیک کدگذاری سه‌مرحله‌ای و نرم‌افزار مکس‌کودا استفاده شد. جامعه آماری بخش کمی شامل همه مدیران، سرپرستان و کارکنان بانک ملی ایران بود. اعتبارسنجی مدل کمی با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری و روش حداقل مربعات جزئی انجام شد.یافته‌ها: بر اساس تحلیل داده‌های کیفی، مدل اعتبارسنجی مشتریان با رویکرد تحقق درآمدهای کارمزدی در قالب 7 مقوله اصلی شامل مقوله علی (مدیریت ریسک)، پدیده محوری (سیستم اعتبار سنجی مشتریان)،  شرایط زمینه‌ای (مشتری‌مداری)، شرایط مداخله‌گر (عوامل فرهنگی)، راهبردها (تسهیلات بانکی) و پیامدها (درآمدهای کارمزدی و سودآوری)، 16 مقوله فرعی و 103 کد باز دسته‌بندی شدند. نتایج بخش کمی نیز برازش مدل پژوهش را تایید کرد.نتیجه‌گیری: تحلیل داده‌ها پژوهش، الگوی جامعی از عوامل علی، راهبردها، عوامل زمینه‌ای، مداخله‌گر و پیامدهای سیستم اعتبارسنجی مشتریان ارائه نمود. کاربرد مدل نهایی پژوهش تاثیر مهمی در کاهش ریسک تحقق درآمدهای کارمزدی در بانک ملی ایران خواهد داشت.