سنجش انتقادی فهم جان سرل از طبیعتگرایی زیستشناختی براساس حیث التفاتی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته فلسفه، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار دانشکده فلسفه، دانشگاه مفید، قم، ایران
doi
10.30471/mssh.2023.8930.2377چکیده
جان سرل با صورتبندی نظریۀ طبیعتگرایی زیستشناختی میکوشد توضیحی قانعکننده برای رابطۀ بین حالتهای ذهنی و بدن (مغز) و حل و فصل مشکل کهن ذهن−بدن ارائه دهد. خاستگاه اصلی طبیعتگرایی زیستشناختی، نظریههای زیستشناسی و فیزیکی، بهویژه دو نظریۀ تکامل زیستی و اتمی ماده است؛ بنابر نظر سرل، حالتهای ذهنی همانند آگاهی و حیث التفاتی، بخشی از جهان طبیعی هستند و فرایندهای زیستشناختی مغز، یعنی فرایندهای سلولهای عصبی سبب ایجاد آگاهی و نیز حیث التفاتی میشوند. هدف این مقاله سنجش انتقادی مفهوم سرل از طبیعتگرایی زیستشناختی مبتنی بر موضوع مرتبط با «حیث التفاتی» است؛ ازاینرو نخست با توضیح نظریۀ طبیعتگرایی زیستشناختی سرل نشان داده میشود که مبانی اصلی این نظریه عبارتند از اینکه همۀ پدیدارهای ذهنی، مانند احساسات و عواطف، افکار و اندیشهها معلولِ فرایندهای فیزیکی و شیمیایی موجود در مغزند و نیز پدیدارهای ذهنی صرفاً ویژگیهای سطح بالاتر مغزند. سپس با بیان اشکالات این نظریه مشخص میشود که آیا برخورد با آنها (اشکالات) از موضعِ طبیعتگرایی زیستشناختی امکانپذیر است؟