بررسی تناسب کارکردی نسبت های سرمایه در بانک های ایران
نویسندگان
1 عضو هیات علمی گروه اقتصاد دانشگاه یزد
2 دانشگاه علامه طباطبائی،
3 دانشگاه علامه طباطبائی
4 دانشگاه علامه طباطبائی
doi
چکیده
به همان نسبتی که بانکهای کارا و سالم میتوانند در رشد و توسعه اقتصادی مؤثر باشند، ناسالم بودن و عملکرد نامطلوب آنها نیز میتواند باعث ایجاد بحرانهای مالی و اقتصادی شود. کمیته مشورتی بال از سال 1988 به بررسی و ارائه پیشنهاد برای الزامات سرمایه و از همه مهمتر رعایت حداقل کفایت سرمایه در بانکها پرداخته است. محاسبه کفایت سرمایه مستلزم در نظر گرفتن سرمایه و داراییهای وزن دهی شده بر اساس ریسک است. بدلیل تفاوت ماهوی روشهای تأمین و مصارف وجوه و نوع عقود و بار تکلیفی در بانک اسلامی با بانک متعارف، لازم است که محاسبه و تعیین میزان حداقل کفایت سرمایه برای یک بانک اسلامی پس از شناسایی و رده بندی انواع مختلف دارایی، بدهی و سرمایه و میزان ریسک مربوط به هر کدام از آنها، با توجه به ویژگیهای خاص مالی آن مدنظر قرار گیرد. از این رو این تحقیق به دنبال بررسی مناسب بودن مجموعه ای از مهمترین شاخص های سلامت بانکی یعنی نسبتهای سرمایه است. بدین منظور رابطه نسبت های سرمایه (پایه و اصلی) به دارایی های موزون و غیر موزون با کارایی فنی بانک های اسلامی ایران بررسی می شود. پس از محاسبه شاخص کارایی فنی بانک ها به روش CCR و BCC هشت مدل رگرسیونی پانل دیتا در دوره زمانی 1382-1394 برای 21 بانک و با بیش از 190 مشاهده برآورد شد. نتایج نشان می دهد که هر 4 شاخص سرمایه اثر مثبت و معنی داری با کارایی فنی بانک ها دارند. اما شاخص غیرموزون سرمایه پایه به کل دارایی ها بهترین متغیر توضیحدهندهی در میان نسبتهای سرمایه برای کارایی بانکی است.