تحلیل روند شکل‌گیری و بازیابی پیکربندی فضای آرامگاه شاه اسماعیل اول؛ مبتنی بر مطالعات میدانی.

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری باستان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشگاه محقق اردبیلی

3 دانشگاه محقق اردبیلی

4 دانشیار گروه باستان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی

doi
10.22103/jis.2024.21919.2516
چکیده

زمینه/هدف: آرامگاه شاه اسماعیل اول دارای یک فضای تقریباً مربع‌شکل کوچکی است و میان حرم‌خانه و آرامگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی قرارگرفته است. هدف اصلی از این پژوهش بررسی تغییرات کالبدی و فضایی آرامگاه بر اساس مطالعات میدانی و طرح‌های مرمتی و حفاظتی بنا در سال‌های گذشته است.روش/رویکرد: روش پژوهش توصیفی- تحلیلی و تفسیری بوده و گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای و بررسی‌های میدانی است.یافته‌ها/نتایج: آرامگاه یک بنای مستقل است که بعدها در فضای خالی مابین مقابر شیخ صفی و حرم‌خانه ساخته‌شده و بعد از فوت شاه اسماعیل به‌عنوان مقبرۀ ایشان مورداستفاده قرارگرفته است. مقبره دارای گنبد سه پوش است که پوش بیرونی از نوع شبدری پاتوپا است. تزیینات ساقه و گنبد بنا، در دوره‌های بعد تغییریافته است. شکل آرامگاه، کوچک و ساده است و ارتفاع گنبد نیز نسبت به گنبدهای دیگر مجموعه کمتر است؛ اما معمار برای اینکه به گنبد دید بصری بیشتری بدهد، با استفاده از ساق بلند، ارتفاع گنبد را تااندازه‌ای افزایش داده تا کوچک بودن بنا را تا حدی تحت شعاع قرار دهد.