تحلیل و بررسی جایگاه زنان در ضرب‌المثل‌های شهر دهاقان بر بنیاد تحریف‌های شناختی

نویسندگان

1 1- دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهاقان

2 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی

3 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهاقان

doi
10.22103/jis.2024.20531.2417
چکیده

ادبیات شفاهی هر منطقه‌ نوعی از ادبیات عامیانه محسوب می‌گردد که می‌توان از طریق تحلیل و بررسی آن، به شناخت جنبه‌های مختلف فرهنگ و ادبیات حاکم بر آن منطقه و طرز تفکر مردمانش پرداخت. ضرب‌المثل یکی از اجزاء ادبیات عامه است. برخی از ضرب‌المثل‌ها سو‌گیری جنسیتی دارند. در هر فرهنگی ضرب‌المثل‌های جنسیتی، نشان‌دهندة موقعیت اجتماعی زن و مرد است. در این ضرب‌المثل‌ها توقعات و خواست‌های جامعه از هر جنس (زن و مرد) مشخص شده است. بررسی جایگاه زنان در ضرب‌المثل‌های رایج در شهر دهاقان - از توابع اصفهان- می‌تواند نشان‌دهندة تفکر و ذهنیت مردمان این منطقه دربارة زنان باشد. هدف از این پژوهش که به روش کتابخانه‌ای – میدانی انجام شده بررسی این ضرب‌المثل‌ها بر بنیاد تحریف‌های ‌شناختی است که زیر مجموعة خطاهای شناختی و جزء مباحث علم روانشناسی محسوب می‌شود. بررسی ضرب-المثل‌ها بر بنیاد مذکور، تاحدی درک و شناخت دقیقی از جایگاه زنان در این شهر ارائه خواهد داد. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که در شکل‌گیری ضرب‌المثل‌های جنسیتی در شهر دهاقان برخی از تحریف‌های شناختی دخیل بوده‌اند که عبارتند از: تفکر همه یا هیچ، تعمیم مبالغه‌آمیز، نتیجه‌گیری شتابزده، استدلال احساسی، بایدها و نبایدها، برچسب زدن.