نقش عوامل موثر بر مصرف منزلتی و پیامد‌های حاصل از آن در صنعت تولید

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی،واحد شهرقدس، دانشگاه آزاد اسلامى،تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری گروه مدیریت بازرگانی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22034/qjimdo.2023.405524.1604
چکیده

زمینه و هدف: در دهه اخیر، الگوی مصرف و توجه به ابعاد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی رفتار مصرف‌کنندگان توجه بسیاری از صاحبنظران را به خود معطوف داشته است. در پژوهش حاضر به تبیین نقش عوامل موثر بر مصرف منزلتی و پیامد‌های حاصل از آن پرداخته می‌شود. روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، پیمایشی و دارای رویکرد اثبات‌گرایی است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه کارکنان فعال در بخش صنعت فرش بود و با توجه به نامحدود بودن جامعه آماری، تعداد  384 نفر از کارکنان این صنعت به صورت تصادفی ساده انتخاب شدند. جهت سنجش متغیرها از ابزار پرسشنامه استفاده شد. روایی ابزار سنجش از طریق روایی محتوایی و پایایی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تایید شد. در این تحقیق به منظور تحلیل روابط بین متغیرهای تحقیق از مدل‌یابی ساختاری و نرم افزار ایموس استفاده گردید.   یافته‌ها: نتایج تحلیل داده‌های پژوهش نشان داد که تمامی محرک های مورد بررسی، تاثیر معناداری بر مصرف منزلتی در صنعت فرش دستباف داشته است. طبق یافته ها، عوامل روان شناختی با ضریب 0.513 بیشترین تاثیر را بر مصرف منزلتی دارد و بعد از آن به ترتیب عوامل اجتماعی با ضریب 0.453، عوامل رفتار فردی با ضریب 0.372، ویژگی های فردی با ضریب 0.282 و عوامل ساختاری با ضریب 0.106 قرار گرفتند. همچنین یافته ها نشان داد که تاثیر مصرف منزلتی بر پیامدهای اجتماعی بیشتر از پیامدهای اقتصادی است. نتیجه‌گیری: مصرف کننده موجودی اجتماعی است که با مصرف کالا در فرایند تعامل اجتماعی قرار گرفته است. مصرف صرفاً مصرف طبیعی و لازم برای زندگی نیست، بلکه واجد وجوه نمادین، ارتباطی، مناسکی، هویت‌بخش و متمایزکننده است. بر اساس نتایج پژوهش باید از پیامدهای اقتصادی مصرف منزلتی بهره‌برداری نمود.