بن‌مایۀ تولد نامتعارف قهرمان در افسانه‌های خور و بیابانک

نویسندگان

1 دانشگاه بیرجند

2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بیرجند

3 دانشگاه بیرجند

4 هیأت علمی دانشگاه بیرجند

doi
10.22103/jis.2024.22228.2538
چکیده

پژوهش پیش‌رو کهن‌الگوی تولد شگفت قهرمان را در برخی از افسانه‌های عامیانة خور و بیابانک به‌شیوة توصیفی-تحلیلی بررسی و تحلیل می‌کند. تولد شگفت، معجزه‌‌آسا و نامتعارف قهرمان، بن‌مایه‌ای بسیار مهم در آغاز داستان‌های عامیانه است که شروع داستان با پیشگویی دربارة سرنوشت شخصیت یا وصف صفات او، براعت استهلالی از حضور قهرمان در داستان است. این پژوهش نشان می‌دهد که تولد قهرمان در تعدادی از افسانه‌های خور و بیابانک جنبة اسطوره‌ای و افسانه‌ای دارد. در این داستان‌ها، معمولاً قهرمان از والدینی برجسته متولد می‌شود که در مواردی قهرمانْ شاهزاده است. اغلب به‌دنیاآمدن قهرمان و روند رشد و پرورش او با مشکلات، دشواری‌ها و موانع بسیار همراه است. درمجموع از اشکال گوناگون تولد شگفت قهرمان در افسانه‌های خور و بیابانک می‌توان به تولد با منشأ گیاهی، تولد بدون پدر و مادر، تولد با یک منشأ، تولد به‌صورت ناقص، تولد از غیر انسان، تولد به‌شکل حیوان-انسان و تولد با نذر کودک به درخت اشاره کرد.