فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بن‌مایه‌های تبعید روح، هبوط، اسارت، فراموشی، بیداری، رهایی و بازگشت به اصل نخستین، مضامینی نوظهور و مربوط به عرفان اسلامی نیستند، بلکه بسیار کهن‌تراند. «سرود مروارید» یکی از کهن‌ترین داستان‌های رمزی در جهان است؛ که مضامین یاد شده در آن به کم‌ترین لفظ و معنی بسیار، به زیبایی و با زبانی رمزی بیان شده، در عرفان جهان تأثیر گذاشته است. جوهر اندیشۀ سرود مروارید، گنوسی است، که در آرای مانوییان، بوداییان و مسیحیان به فراوانی دیده می-شود. در این مقاله تلاش شده تا جلوه‌ها و بازتاب ریخت‌شناسانه و واژگانی سرود مروارید، در اندیشه و اشعار حافظ بررسی شود. بررسی‌ها نشان می‌دهد حافظ همراه و هم‌دل با بن‌مایه‌های سرود مروارید، در یک سیر و سفر روحانی، که از ازل آغاز شده، روح را تنبیه و تربیت می‌کند تا مانند شاهزادۀ سرود مروارید، سرانجام از پیراهن تن جدا شود و به وطن مألوف بازگردد و بار امانت را به معشوق ازلی تقدیم دارد. این پژوهش به روش توصیفی‌، تطبیقی، تحلیلی و مطالعۀ کتاب‌خانه‌ای، انجام شده است.